เมื่อปลายปีที่แล้ว ศูนย์ฯ ได้พาท่านไปรู้จักกับแนวโน้มสินค้าอาหารและเครื่องดื่มที่เป็นที่นิยมในสหรัฐฯ ซึ่งเทรนด์ลำดับต้น ๆ คืออาหารจากพืช (Plant-based food) ซึ่งได้รับความนิยมสูงขึ้นมากในช่วงหลายปีที่ป่านมา และยังไม่มีแนวโน้มที่จะชะลอตัวลง เนื่องจากผู้คนหันมารับประทานอาหารมังสวิรัติและอาหารวีแกน (vegan) ซึ่งใกล้เคียงกับอาหารเจกันมากขึ้น ทั้งจากเหตุผลด้านสุขภาพและความรับผิดชอบต่อสังคม

ร้านอาหารต่าง ๆ ในสหรัฐฯ ซึ่งสังเกตเห็นเทรนด์ plant-based food ก็ได้ปรับเมนูให้เหมาะสมกับความนิยมของผู้บริโภค โดยอาหารจากพืชได้กลายเป็นหนึ่งในกลุ่มอุตสาหกรรมร้านอาหารที่เติบโตเร็วที่สุด และแนวโน้มนี้คาดว่าจะดำเนินต่อไปในอนาคต

จากรายงานของ Allied Market Research คาดว่า ตลาดอาหารจากพืชทั่วโลกจะมีมูลค่าถึง 74.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2570 โดยมีอัตราการเติบโตต่อปีที่ 11.9% ซึ่งการเติบโตนี้ได้รับแรงผลักดันจากปัจจัยหลายประการ เช่น ความต้องการของผู้บริโภคที่เพิ่มขึ้น นวัตกรรมผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ และการลงทุนที่เพิ่มขึ้นในอุตสาหกรรมอาหารจากพืช

ความนิยม Plant-based food ในปัจจุบัน

จากข้อมูลของสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครลอสแอนเจลิส มีรายงานว่า ในปี 2565 ตลาด plant-based food ของสหรัฐฯ มีมูลค่าประมาณ 10 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งในจำนวนนี้ 10% หรือประมาณ 1.15 พันล้านดอลลาร์เป็นมูลค่าตลาดเนื้อสัตว์เทียมจากพืช (Plant-based meat) ซึ่งเคยคาดการณ์กันไว้ว่า ภายในปี 2572 ตลาด plant-based meat จะเติบโตสูงถึง 23.9%

นอกจากนี้ จากข้อมูลล่าสุดของ SPINS ที่เก็บข้อมูลในช่วงระหว่างเดือนกรกฎาคม 2565 – กรกฎาคม 2566 ที่ผ่านมา เกี่ยวกับยอดค้าปลีกโดยรวมของสหรัฐฯ (U.S. retail sales) ยอดขาย plant-based meat เมื่อเทียบกันปีต่อปียังคงทรงตัวโดยอยู่ที่ประมาณ 1.3 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งยอดขายนี้สูงกว่ายอดขายในช่วงก่อนเกิดโรคระบาดโควิด-19 ประมาณ 40%

ทั้งนี้ ตัวขับเคลื่อนหลักของการเติบโตของการบริโภค Plant-based food ไม่ใช่เหตุผลเรื่องการต่อต้านการทารุณสัตว์เสมอไป หากแต่เป็นเรื่องของประโยชน์ต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม มีรายงานจาก The Vegan Review ว่า Millennials และ Gen-Z เป็นผู้บริโภคกลุ่มหลักที่ขับเคลื่อนการเติบโตของบริโภคอาหารประเภทผัก เพราะเป็นกลุ่มคนที่ให้ความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อมมากที่สุด ยิ่งไปกว่านั้น Millennials และ Gen-Z มักจะติดต่อสื่อสารรวมไปถึงการแชร์เรื่องราวการใช้ชีวิตประจำวันของตนเองถึงกันและกันอย่างรวดเร็วผ่านทางโซเชียลมีเดีย ซึ่งส่งผลให้เทรนด์การบริโภค plant-based food ส่งผ่านถึงกันอย่างรวดเร็วด้วย

นมจากพืชได้รับความนิยมสูงสุด

นอกเหนือจากเนื้อสัตว์วีแกนแล้ว ผลิตภัณฑ์นมจากพืชก็กำลังมาแรงอย่างต่อเนื่อง โดยมีมูลค่าเกือบ 3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งเพิ่มขึ้นเกือบ 10% โดยนมมังสวิรัติทุกประเภท เช่น ถั่วเหลือง ข้าว อัลมอนด์ โอ๊ต และมะพร้าว (รวมกะทิ) มีส่วนช่วยในการเติบโตของตลาด นอกจากนี้ ผลิตภัณฑ์นมจากพืชประเภทอื่น ๆ เช่น เนย ชีสจากพืช (เช่น คอทเทจชีส) ครีมชีส และซาวครีม ล้วนมียอดขายที่เพิ่มขึ้นเป็นเลขสองหลักด้วยเช่นกัน นับเป็นสินค้าที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในกลุ่ม plant-based food

ความท้าทายของตลาดเนื้อสัตว์เทียมจากพืช (Plant-based meat)

แม้ในภาพรวมตลาด plant-based food ในสหรัฐฯ จะยังเติบโตและได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่อง แต่ในปี 2566 นี้ ปริมาณการขาย plant-based food ในกลุ่มเนื้อสัตว์เทียมหรือ plant-based meat ในสหรัฐฯ ลดลงจากปีที่แล้วเกือบ 20% และยอดขายของผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์เทียมแช่เย็น (Refrigerated plant-based meat) ในสหรัฐฯ ระหว่างเดือนพฤษภาคม 2565 – พฤษภาคม 2566 มูลค่าลดลง 18% ทำให้บางคนกังวลว่า อุตสาหกรรมนี้กำลังเข้าสู่ขาลงหรือไม่ เนื่องจาก แม้ว่าราคาต่อปอนด์จะเพิ่มขึ้น 2.1% แต่จำนวนบริษัทที่เข้าสู่ตลาดเนื้อสัตว์เทียมจากพืชมีจำนวนมากกว่าและในสัดส่วนที่สูงกว่าจำนวนผู้บริโภคที่เข้าสู่วงจรการบริโภค plant-based meat ซึ่งทำให้เกิดสภาวะ “สินค้าล้นตลาด” โดย Plant Based Foods Association (PBFA)  คาดว่าสาเหตุนี้อาจเกิดจากภาวะเงินเฟ้อ ซึ่งส่งผลกระทบต่อทุกภาคทุกส่วนของอุตสาหกรรมอาหาร รวมถึงอาหารที่เป็นเนื้อสัตว์เทียมจากพืช เนื้อสัตว์จากสัตว์ และอาหารทั้งหมด

สัญญาณบวกจาก Plant-based industry

อย่างไรก็ดี แม้ตลาด plant-based meat จะชะลอตัวลงในปีนี้ แต่เชื่อกันว่าโอกาสยังคงมีอยู่อีกมาก เนื่องจากผู้บริโภคชาวอเมริกันยังคงต้องการอาหารทางเลือกของเนื้อสัตว์ มีรายงานว่า 3% ของคนอเมริกันระบุตนเองว่าเป็น “vegan” และ 5% ระบุว่าเป็น “vegetarian” ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการเติบโตของของผู้บริโภคกลุ่มนี้ในสหรัฐฯ โดยคาดว่า ปัจจุบัน 70% ของประชากรสหรัฐฯ มีการบริโภคอาหารประเภท plant-based food

นอกจากนี้ ในปีที่ผ่านมามีตำแหน่งงานในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวกับ plant-based food เปิดเพิ่มขึ้นจำนวนมาก ตามข้อมูลใหม่ที่รวบรวมตั้งแต่เมษายนถึงกรกฎาคม 2566 จากฐานข้อมูล Job Analytics ของ GlobalData พบว่ามีตำแหน่งงานใน plant-based industry ในสหรัฐฯ เปิดเพิ่มขึ้นถึง 32% หรือ 596 ตำแหน่งในช่วงเวลาที่สำรวจ ซึ่งเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดความเป็นไปได้ที่ตลาด plant-based food จะยังเติบโตในอนาคต เนื่องจากธุรกิจต่าง ๆ ยังมองเห็นผลประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นหรือเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะส่งผลกระทบเชิงบวกต่อห่วงโซ่อุปทานทั้งหมด

สำหรับบริษัทผู้ผลิตอาหารรายใหญ่ก็เริ่มขยายความร่วมมือออกไปเรื่อย ๆ โดยเมื่อเร็วๆ นี้ Nestlé ซึ่งเป็นกลุ่มบริษัทอาหารระดับโลกได้ร่วมมือกับ More Foods แบรนด์เนื้อวีแกนของอิสราเอล และ Morinaga Milk Industry ของญี่ปุ่นเข้าซื้อกิจการ Tofurky ซึ่งเป็นธุรกิจที่ใช้พืชในสหรัฐฯ ซึ่งล้วนเป็นสัญญาณในทางบวกของอุตสาหกรรมอาหารจากพืช

Plant-based food ยังไปได้ไกลในอเมริกา

ในระยะแรกอาหารทางเลือกจากพืชมีเป้าหมายไปที่กลุ่มลูกค้าวีแกนและกลุ่มมังสวิรัติเท่านั้น แต่ปัจจุบัน Plant-based food ได้กลายเป็นตัวเลือกปกติสำหรับทุกกลุ่มผู้บริโภคที่เลือกทานอาหารโดยคำนึงถึงประโยชน์ที่จะได้รับ (values-oriented consumers) เป็นหลัก และนำอาหารทางเลือกจากพืชรวมเข้าไว้ในชีวิตประจำวัน

สถิติข้างต้นสะท้อนให้เห็นถึงความตระหนักถึงคุณประโยชน์ของอาหารจากพืชที่เพิ่มขึ้น ซึ่งขับเคลื่อนทั้งความต้องการของผู้บริโภคและความสนใจของภาคธุรกิจในการเข้าสู่อุตสาหกรรมที่เน้นพืชเป็นสำคัญ และดูเหมือนว่า plant-based sector จะมีการเติบโตมากยิ่งขึ้นในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า จึงเป็นโอกาสสำคัญสำหรับผู้ประกอบการไทยที่สนใจเข้าสู่ตลาด plant-based ต่อไป

อ้างอิง

https://www.ditp.go.th/post/143314

https://www.fb101.com/trends-in-plant-based-foods/

https://vegnews.com/2023/8/plant-based-food-jobs

อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มเป็นธุรกิจที่มีการแข่งขันสูงและมีแนวโน้มที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา เนื่องจากปัจจัยหลายอย่าง ทั้งความผันผวนของสภาพเศรษฐกิจ ซึ่งกระทบต่อรสนิยม ความต้องการ และปัจจัยด้านสุขภาพ นอกจากนี้ นวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับอาหารและเครื่องดื่ม รวมไปถึงปัจจัยภายนอกต่าง ๆ เช่น การแพร่ระบาดของโควิด-19 ก็มีส่วนสำคัญที่ผลักดันให้แนวโน้มสินค้าอาหารและเครื่องดื่มเปลี่ยนแปลงไปเช่นกัน

ปัจจุบันนี้ แนวโน้มการบริโภคในสหรัฐฯ ได้รับอิทธิพลมาจากปัจจัยหลายด้าน ชาวอเมริกันเป็นจำนวนมากเริ่มหันมาใส่ใจในการเลือกซื้อสินค้าอาหารและเครื่องดื่มโดยคำนึงถึงปัจจัยเหล่านั้นมากขึ้น ยกตัวอย่างเช่น

ด้านสุขภาพ

ชาวอเมริกันหันมาใส่ใจในเรื่องการรับประทานอาหารเพื่อสุขภาพมากขึ้น จากผลสำรวจของ Sprouts Farmers Market พบว่า มากกว่าครึ่งของชาวอเมริกันอายุระหว่าง 24-39 ปี เปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหารเป็นการกินมังสวิรัติแบบยืดหยุ่น หรือ Flexitarian Diet ซึ่งเป็นการรับประทานมังสวิรัติเป็นส่วนใหญ่ แต่ยังสามารถรับประทานเนื้อสัตว์บ้าง ซึ่งเชื่อกันว่าการรับประทานแบบ Flexitarian ดีกับสุขภาพ ทำให้ trend อาหารออร์แกนิค อาหารจากพืช และ Functional food ได้รับความนิยมมากขึ้น

ด้านสังคม

ปัจจุบันผู้บริโภคชาวอเมริกันจำนวนมากเริ่มให้ความสนใจและสนับสนุนสินค้าอาหารและเครื่องดื่มที่ได้มาตรฐานในการผลิต มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ทั้งระบบ ปราศจากการใช้แรงงานเด็ก แรงงานทาส แรงงานบังคับ และการกระทำทารุณกรรมสัตว์ ซึ่งสะท้อนอยู่บนฉลากผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่น อาหารทะเลที่มีตราสัญลักษณ์ “Sustainably farmed” หรือ “Certified Sustainable Seafood” และเนื้อวัว หมู ไก่ แกะ และไก่งวง ที่มีตราสัญลักษณ์ “Animal Welfare Certified” เป็นต้น

ด้านสิ่งแวดล้อม

แนวคิดด้านความยั่งยืน (Sustainability) ได้รับความสนใจมากขึ้น จากผลสำรวจของ The International Food Information Council (IFIC) ในปี 2565 พบว่า 39% ของผู้ตอบแบบสำรวจกล่าวว่า ความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม (Environmental Sustainability) มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจซื้ออาหารและเครื่องดื่มบางประเภท ซึ่งเพิ่มขึ้นจาก 27% ในปี 2562 ทำให้ผู้ผลิตสินค้าจำนวนมากสะท้อนประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมในฉลากอาหารและเครื่องดื่ม เช่น การทำเกษตรอย่างยั่งยืน และกระบวนการผลิตที่ลด carbon footprint หรือการเลี้ยงปศุสัตว์โดยลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ เป็นต้ด้วยปัจจัยข้างต้น ทำให้แนวโน้มสินค้าอาหารและเครื่องดื่มที่ได้รับความนิยมในสหรัฐฯ แบ่งได้ 4 ประเภท และส่วนมากเป็นสินค้าในกลุ่ม Future Food ดังต่อไปนี้

อาหารอินทรีย์ (Organic Food)

อาหารและเครื่องดื่มออร์แกนิคเป็นผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรที่ผลิตหรือแปรรูป โดยไม่ใช้ยาฆ่าแมลงที่สังเคราะห์ทางเคมี ไม่มีการตัดแต่งพันธุกรรม ไม่ใช้ปุ๋ยเคมีและปุ๋ยที่มาจากกากของระบบบำบัดน้ำเสีย ซึ่งอาหารในกลุ่มนี้ตอบสนองผู้บริโภคยุคใหม่ที่ตระหนักถึง คุณภาพและความปลอดภัยของอาหาร ตลอดจนวัตถุดิบและส่วนผสม

83% ของชาวอเมริกันบริโภคสินค้าอาหารและเครื่องดื่มออร์แกนิค และในจำนวนดังกล่าว 34% บริโภคสินค้าออร์แกนิคเป็นประจำทุกสัปดาห์ โดยส่วนมากเป็นกลุ่ม Millennials (อายุ 26-41 ปี) โดยสินค้าออร์แกนิคที่ได้รับความนิยมในสหรัฐฯ มากที่สุดคือ อาหารสดต่าง ๆ จำพวกผักและผลไม้

ปัจจุบัน สหรัฐฯ นำเข้าสินค้าอาหารออร์แกนิคจากกว่า 111 ประเทศ โดย 5 ลำดับแรก ได้แก่ เม็กซิโก แคนาดา โคลอมเบีย เปรู และกัวเตมาลา ซึ่งการนำเข้าสินค้าออร์แกนิคทำได้ทั้งผ่านกระบวนการรับรองของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ (USDA) หรือผ่านความตกลงทวิภาคีด้านสินค้าออร์แกนิค (organic trade arrangements) ซึ่งปัจจุบันสหรัฐฯ มีกับแคนาดา อียู ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และสวิตเซอร์แลนด์

อาหารและเครื่องดื่มจากพืช (Plant-Based Food)

Plant-Based Diet คือ รูปแบบการกินที่เน้นพืชเป็นหลัก ซึ่งไม่ใช่แค่การรับประทานผลไม้และผักเท่านั้น แต่ยังรวมถึง เมล็ดพืช น้ำมัน ธัญพืชไม่ขัดสี พืชตระกูลถั่ว และถั่ว โดยไม่จำเป็นว่า จะต้องเป็นมังสวิรัติหรือวีแกน แต่เป็นการเลือกอาหารจากแหล่งพืชมากขึ้นตามสัดส่วน

ในปัจจุบัน ผู้บริโภคชาวอเมริกันหันมาให้ความสนใจเกี่ยวกับรูปแบบการรับประทานอาหารแบบ Plant-Based Diet มากขึ้น โดยจากข้อมูลล่าสุดจากการรวบรวมและวิเคราะห์ของ Plant Based Foods Association และ The Good Food Institute และข้อมูลของ SPINS แสดงให้เห็นว่ายอดค้าปลีกอาหารทางเลือกจากพืช (Plant-Based Food) ในสหรัฐฯ ยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยปี 2563 ที่ถือว่าเป็นปีที่ตลาด Plant-Based Food เติบโตเป็นประวัติการณ์ และในปี 2564 ก็ยังคงเติบโตต่อเนื่อง 6.2% และมีมูลค่าตลาดสูงสุดเป็นประวัติการณ์ถึง 7.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

อาหารและเครื่องดื่มจากพืชได้รับความนิยมในหมู่คนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะกลุ่มวัยทำงาน จากการสำรวจพบว่า กลุ่มที่นิยมสินค้าอาหารและเครื่องดื่มจากพืชมากที่สุดในสหรัฐฯ เป็นกลุ่มชาวเอเชียระดับการศึกษาปริญญาโทขึ้นไป อายุระหว่าง 35 – 44 ปี รายได้มากกว่า 100,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี

ผลิตภัณฑ์ Plant-Based Food ที่ได้รับความนิยมที่สุดคือ นมจากพืช ซึ่งมีสัดส่วนสูงสุดในตลาดค้าปลีกสินค้าอาหารและเครื่องดื่มจากพืชในสหรัฐฯ คิดเป็น 35.14% เช่น นมมะพร้าว (รวมกะทิ) นมถั่วเหลือง นมข้าว นมอัลมอนด์ รวมทั้งผลิตภัณท์นมจากพืชอื่น ๆ เช่น โยเกิร์ตจากพืช ชีสจากพืช และไอศกรีมจากพืช เป็นต้น

สินค้า Plant-Based Food ส่วนมากผลิตโดยผู้ประกอบการภายในประเทศ โดยมีสัดส่วนการนำเข้าจากต่างประเทศไม่มากนัก อย่างไรก็ดี แหล่งนำเข้า Plant-Based Food อื่นๆ มาจากเนเธอร์แลนด์ อิตาลี กรีซ  จีน และไทย

อาหารฟังก์ชัน (Functional Food)

อาหารและเครื่องดื่มในกลุ่ม Functional Food คือ อาหารที่ให้ประโยชน์ต่อสุขภาพโดยเฉพาะนอกเหนือจากโภชนาการพื้นฐาน โดยบางชนิดมีอาหารเสริมหรือส่วนผสมอื่น ๆ ที่ออกแบบมาเพื่อช่วยส่งเสริมสุขภาพ

ในช่วงที่ผ่านมา Functional Food มียอดขายที่ขยายตัวอย่างก้าวกระโดดในสหรัฐฯ โดยปัจจุบันมีมูลค่าตลาดในสหรัฐฯ ราว 6.87 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ แบ่งเป็นสินค้าอาหาร 3.15 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (45.85%) และเครื่องดื่ม 3.72 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (ร้อยละ 54.15%) และมีแนวโน้มขยายตัวเพิ่มขึ้นเป็นมูลค่าทั้งสิ้น 8.71 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2569

กลุ่มผู้บริโภคอาหารกลุ่ม Functional Food ในสหรัฐฯ คือ ผู้ที่มีอายุระหว่า 18-40 ปี ที่มีการศึกษาสูงและมีรายได้ค่อนข้างสูง ซึ่งคนกลุ่มนี้คำนึงถึงโภชนาการและคุณลักษณะของอาหารและผลิตภัณฑ์เป็นสำคัญ

ตัวอย่างของ Functional Food ที่สามารถพบเห็นในร้านค้าในสหรัฐฯ เช่น ช็อคโกแลตที่มีส่วนผสมของไบโอตินและกรดอะมิโนซึ่งมีคุณสมบัติบำรุงผม ผิว เล็บ สินค้าที่มีส่วนประกอบของสารอิเล็กโทรไลต์ สารสกัดสมุนไพร และพรีไบโอติกส์ ขนมขบเคี้ยวสูตรคีโต ไอศกรีมเพิ่มโปรตีน เครื่องดื่ม Kombucha เป็นต้น

อาหารกลุ่ม Functional Food ส่วนใหญ่ผลิตภายในประเทศ โดยบริษัทหลัก ๆ ที่ทำการวิจัยและพัฒนาส่วนผสมอาหาร (Ingredients) ที่ใช้งานได้หลากหลายสำหรับอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มกลุ่ม Functional Food คือ Cargill, Incorporated, Archer Daniels Midland Company และ DuPont ซึ่งเป็นบริษัทของสหรัฐฯ

อาหารแช่แข็ง (Frozen Food)

กลุ่มอาหารแช่แข็งเริ่มกลับมาเป็นที่นิยมมากขึ้น เนื่องมาจากการแพร่ระบาดหนักของโควิด-19 และอาหารกลุ่มนี้มีแนวโน้มขยายตัวและเป็นที่นิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมีทั้งอาหารสำหรับนำไปปรุงรับประทานเอง และอาหารพร้อมรับประทานที่ผู้ประกอบการหลายแห่งเลือกผลิตสินค้าที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพไปพร้อมกับความสะดวกสบาย รวมทั้งลดการก่อขยะอาหาร

อาหารแช่แข็งได้รับความนิยมจากชาวอเมริกันในทุกกลุ่มมากขึ้นในปัจจุบัน เนื่องจากการขยายตัวของอัตราเงินเฟ้อ ทำให้ผู้บริโภคระมัดระวังในการใช้จ่ายมากขึ้น อาหารแช่แข็งจึงเป็นทางเลือกที่ช่วยประหยัดและสามารถเก็บอาหารไว้ได้นาน ผู้บริโภคในเขตเมืองและชานเมืองบริโภคอาหารแช่แข็งบ่อย ผู้ชายมีแนวโน้มบริโภคมากกว่าผู้หญิง และครอบครัวที่มีเด็กในบ้านอายุระหว่าง 7 ถึง 12 ปีมีแนวโน้มที่จะบริโภคอาหารแช่แข็งสูงขึ้นเรื่อยๆ ส่วนผู้บริโภค Generation Z ซึ่งมีอายุระหว่าง 12-25 ปี มีแนวโน้มที่จะรับประทานอาหารแช่แข็งจำพวกอาหารเช้า (Breakfast) รวมไปถึงแซนวิชต่างๆมากถึง 26% และยังมีแนวโน้มที่จะรับประทานอาหารแช่

แข็งจำพวกอาหารเย็น (Dinner) มากถึง 23%

อาหารแช่แข็งมีทั้งอาหารสำหรับนำไปปรุงรับประทานเอง เช่น กุ้งแช่แข็ง เนื้อวัวแช่แข็ง ปูแช่แข็ง เฟรนช์ฟราย ปลาแซลมอน และอาหารปรุงสำเร็จพร้อมรับประทาน เช่น พิซซ่า และอาหารประจำชาติต่าง ๆ ที่ได้รับความนิยม เช่น พาสตาอิตาเลียน อาหารไทย และอาหารอินเดียน เป็นต้น

อาหารสำหรับนำไปปรุงรับประทานเองส่วนมากในสหรัฐฯ เป็นสินค้านำเข้าจากต่างประเทศ โดยอาหารแช่แข็งที่ไทยส่งออกมายังสหรัฐฯ ที่สำคัญ ได้แก่ กุ้ง ปลาทูน่า Skipjack ปลาหมึก ข้าวโพดหวาน และผลไม้แช่แข็ง ส่วนอาหารพร้อมรับประทานส่วนมากผลิตเองในสหรัฐฯ

ผู้บริโภคชาวอเมริกันโดยเฉพาะอย่างยิ่งคนรุ่นใหม่หันมาใส่ใจกับสุขภาพ ห่วงใยสิ่งแวดล้อม สังคม และชุมชนมากขึ้น ซึ่งส่งผลให้แนวโน้มอาหารและเครื่องดื่มในสหรัฐฯ เปลี่ยนแปลงอย่างเห็นได้ชัด อย่างไรก็ดี ยังมีปัจจัยภายนอกที่สำคัญอื่นๆ เช่น ภาวะเงินเฟ้อที่สหรัฐฯ กำลังประสบอยู่ขณะนี้ ก็อาจมีส่วนที่จะส่งผลให้แนวโน้มอาหารและเครื่องดื่มเกิดการเปลี่ยนแปลงได้อีกในอนาคตข้างหน้า

อ้างอิง

https://www.ditp.go.th/ditp_web61/article_sub_view.php?filename=contents_attach/755929/755929.pdf&title=755929&cate=2514&d=0

https://www.forbes.com/sites/forbesagencycouncil/2022/08/05/the-biggest-food–beverage-trends-retail-and-foodservice/?sh=66ac230f4926

https://about.sprouts.com/press-release/survey-by-sprouts-looks-into-new-year-eating-habits-reveals-young-americans-are-likely-to-shift-away-from-meat/

https://www.plantbasedfoods.org/2021-u-s-retail-sales-data-for-the-plant-based-foods-industry/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8156986/

Importing Organic Food Into The US: The Definitive Guide (usacustomsclearance.com)

Functional Food Ingredients Market | Industry Size, Share, Trends and Forecast-2026 | MarketsandMarkets

https://progressivegrocer.com/frozen-foods-see-resurgence-attract-new-fans

Plant-based food หรืออาหารทดแทนเนื้อสัตว์ เป็นอาหารทางเลือกใหม่ที่มีส่วนประกอบหลักจากพืชสำหรับผู้บริโภคที่ต้องการทานอาหารเพื่อสุขภาพ งด เลี่ยง หรือลดการทานเนื้อสัตว์ และเน้นอาหารจากพืชเป็นหลัก

ปี 2565 เป็นปีที่ผู้บริโภคมองหาอาหารและผลิตภัณฑ์ที่ทำมาจากพืชมากขึ้น รวมไปถึงมีกระแสการปรับปรุงอาหารประเภท plant-based food ซึ่งส่งผลให้อาหารประเภทนี้มีรสชาติดีขึ้น ราคาจับต้องได้ หาซื้อได้ง่ายและมีตัวเลือกมากขึ้น และมีแนวโน้มความเป็นไปได้ว่า อาหารต่างๆ ในอนาคตไม่จำเป็นต้องขึ้นอยู่กับสัตว์และระบบการทำฟาร์มสัตว์ (factory farming) ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้อาหารทดแทนเนื้อสัตว์มีกระแสมาแรงในปีนี้ ได้แก่ การพัฒนาของบริษัทสตาร์อัพ (startup companies) ด้านเทคโนโลยีทางอาหารจำนวนมาก ซึ่งบางแห่งมีนักลงทุนรายใหญ่ให้การสนับสนุน ร้านอาหารจำนวนมากมีอาหารทดแทนเนื้อสัตว์ในเมนูมากขึ้น รวมไปถึงการที่ผู้บริโภคสามารถหาซื้ออาหารกลุ่มดังกล่าวได้ง่ายขึ้น และมีตัวเลือกมากขึ้น ซึ่งช่วยตอบสนองกลุ่มผู้บริโภคที่ยังคงรักการทานอาหารที่เหมือนเนื้อสัตว์

ในขณะเดียวกัน Plant-based food เป็นเทรนด์อาหารสุขภาพได้รับความสนใจมากขึ้น เนื่องจากผู้คนเริ่มหันมาใส่ใจและรักษาสุขภาพมากขึ้น และอาหารทดแทนเนื้อสัตว์นับเป็นตัวเลือกที่น่าดึงดูดสำหรับผู้บริโภคกลุ่มที่ต้องการลดหรือเลิกรับประทานเนื้อสัตว์ โดยจากผลการศึกษาวัจัย Plant-based food มีส่วนช่วยลดความเสี่ยงเกี่ยวกับโรคหัวใจ และอื่น ๆ ในขณะที่การบริโภคเนื้อสัตว์เป็นประจำมากเกินไปอาจเพิ่มความเสี่ยงทางสุขภาพในหลาย ๆ ด้านได้ นอกจากนี้ ยังมีผลงานวิจัยจาก Harvard Medical School ที่พบว่า การบริโภคอาหารทดแทนเนื้อสัตว์ช่วยลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อโควิด-19 ขั้นรุนแรง

ทั้งนี้ ความนิยม Plant-based food ในสหรัฐฯ ไม่ได้เพิ่งเริ่มเมื่อเร็ว ๆ นี้ แต่เริ่มได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ มาระยะหนึ่งแล้ว โดยข้อมูลจากองค์กร The Plant Based Foods Association และ The Good Food Institute แสดงถึงยอดขายปลีกของอาหารประเภท plant-based food ในปี 2563 ที่เพิ่มขึ้นถึง 27% เป็นมูลค่ากว่า 7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และในช่วงสองปีที่ผ่านมา สถิติการขายสูงขึ้นถึง 43% ซึ่งเป็นการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วกว่ายอดโดยรวมของการขายสินค้าอาหารทั่วไปถึง 9 เท่า

ในช่วงปี 2563 การซื้ออาหารประเภท plant-based food มาจาก 71 ล้านครัวเรือนในสหรัฐฯ นับเป็น 57% จากครัวเรือนทั่วประเทศ โดยเพิ่มสูงขึ้นจากปี 2562 ซึ่งมาจาก 53% ของครัวเรือนทั้งหมดในสหรัฐฯ

นอกจากนี้ รายงานของ Bloomberg Intelligence เคยประมาณการว่า ยอดขายทั่วโลกของนมและผลิตภัณฑ์นมจากพืช (plant-based dairy) และเนื้อสัตว์ทางเลือก (meat alternatives) จะสูงถึง 29.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2563 และคาดการณ์ว่า ภายในปี 2573 ยอดขายจะพุ่งสูงขึ้นอีก 5 เท่าหรือประมาณ 162 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ

เทรนด์เกี่ยวกับ plant-based food ในปี 2565 ที่น่าจับตามองมี ดังนี้

เนื้อสัตว์เทียม (plant-based meat) ที่มีรสชาติเสมือนจริง

เบอร์เกอร์หรือฮอทดอกมังสวิรัติมีขายอยู่ในท้องตลาดมานานมาก แต่รสชาติของเนื้อเทียมเหล่านั้นไม่เหมือนเนื้อสัตว์จริง ไม่ว่าจะมีความพยายามทำให้ออกมาเหมือนเช่นไรก็ตาม แต่ด้วยความก้าวหน้าของนวัตกรรมและเทคโนโลยี ผู้บริโภคอาจจะได้รับประทานเนื้อสัตว์เทียมที่มีรสชาติและ texture ที่คล้ายเนื้อสัตว์จริงมากขึ้นเรื่อย ๆ

ผลิตภัณฑ์จากพืชที่มีคุณค่าครบถ้วนทางโภชนาการ

ปัจจุบันนี้ ผู้บริโภคอาหารประเภท plant-based food ไม่ใช่กลุ่มคนที่เป็นมังสวิรัติ (vegetarian) หรือวีแกน (vegan) เท่านั้น แต่เป็นคนกลุ่มใหญ่ที่ถูกเรียกว่า flexitarian หรือคนที่ทานอาหารเพื่อสุขภาพที่มีส่วนประกอบหลักจากพืชเป็นหลัก แต่ยังคงทานเนื้อสัตว์อยู่บ้างเป็นบางมื้อ คนกลุ่ม flexitarian มีแนวโน้มอยากเห็นอาหารที่ทำมาจากพืชที่มีโปรตีนและคุณค่าทางโภชนาการสูง เพื่อทดแทนเนื้อสัตว์ที่พวกเขารับประทานอยู่ได้ หลายบริษัทที่ผลิตอาหารกำลังตอบสนองความต้องการของลูกค้ากลุ่มนี้ด้วยการปรับปรุงคุณค่าทางโภชนาการของ plant-based food ให้ใกล้เคียงหรือเทียบเท่าอาหารที่ทำจากเนื้อสัตว์

อาหารฉลากสะอาด (clean label)

อาหารฉลากสะอาด (clean label) โดยทั่วไปหมายถึงอาหารที่ใช้วัตถุดิบหรือเครื่องปรุงจากธรรมชาติ ปราศจากสารเคมีหรือสารสังเคราะห์ อาหารประเภท plant-based food ที่เป็นอาหารฉลากสะอาดมีแนวโน้มว่าจะเป็นที่นิยมมากยิ่งขึ้นในปี 2565 ซึ่งนอกจากจะส่งเสริมสุขภาพให้กับผู้บริโภคอย่างแท้จริง ยังแสดงข้อมูลเกี่ยวกับวัตถุดิบที่ใช้อย่างชัดเจนโปร่งใสเข้าใจง่าย ไม่มุ่งปกปิดข้อมูลเพื่อประโยชน์ทางการค้า

อาหารทะเลจากพืช (plant-based seafood)

ถึงแม้ว่าการทำอาหารทะเลจากพืชดูเหมือนจะเป็นสิ่งที่ยากที่สุดสำหรับ plant-based food แต่หลายบริษัทได้เริ่มมีผลิตภัณฑ์ plant-based seafood ออกสู่ตลาดแล้ว อาทิ สลัดทูน่าวีแกน หรือ เนื้อปลาจากพืช

การขยายตลาด plant-base food สู่ทุกชั้นวางสินค้า

ในอดีต อาหารทางเลือกใหม่จากพืชอาจะมีแค่เนื้อสัตว์เทียม นมจากพืช หรืออาหารจากธรรมชาติทั่วไป ในปี 2565 นี้ หลายบริษัทเริ่มผลิตสินค้าประเภท plant-based food ชนิดอื่น ๆ ออกมาเพื่อวางขายตามร้านขายของชำ เช่น ขนมและเครื่องดื่ม และมีแนวโน้มว่าจะขยายไปสู่สินค้ากลุ่มอื่น ๆ ด้วย เช่น เครื่องปรุงรสและวัตถุดิบที่ใช้ในการอบอาหารหรือขนม

ข้อมูลอ้างอิง

https://health.usnews.com/best-diet/flexitarian-diet

https://www.preparedfoods.com/events/2864-growth-stock-plant-based-food-trends-technologies-poised-for-more-fast-paced-growth-in-2022-beyond

https://www.vegetariantimes.com/news/plant-based-food-trends-2022/

https://www.washingtonpost.com/health/plant-based-diet-covid-healthy-eating/2021/10/08/07ac4b62-2563-11ec-8d53-67cfb452aa60_story.html