วิกฤตการณ์น้ำมันระหว่างปี ค.ศ. 1970 ถึง 1980 เป็นช่วงที่กลุ่มประเทศตะวันออกกลางหยุดส่งน้ำมันให้กับหลายประเทศรวมทั้งสหรัฐฯ ซึ่งยังคงเป็นผู้นำเข้าน้ำมันสุทธิ (net importer of oil)  แต่ในวันนี้สถานการณ์ได้เปลี่ยนไป ปัจจุบันสหรัฐฯ กลายเป็นผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ที่สุดของโลก ในขณะเดียวกันมีการคาดการณ์ว่า ความต้องการใช้น้ำมันจะเกินอุปทานในอนาคตอันใกล้ เพราะในการผลิตผลิตภัณฑ์ที่จำเป็นหลายอย่างยังต้องใช้น้ำมัน และมักจะถูกมองข้ามไป เช่น การผลิตอาหาร เสื้อผ้า พลาสติก วัสดุก่อสร้าง และเชื้อเพลิงสำหรับการขนส่ง ซึ่งส่งผลให้ราคาน้ำมันที่ผลิตในสหรัฐฯ พุ่งสูงขึ้นอย่างมาก

เมื่อช่วงสัปดาห์ที่สองของเดือนมิถุนายน 2564 ราคาน้ำมันถั่วเหลืองในสหรัฐฯ พุ่งขึ้นแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ โดยได้แรงหนุนจากความต้องการที่เพิ่มขึ้นจากภาคอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงชีวภาพ นอกจากนี้ สัญญาซื้อขายล่วงหน้าน้ำมันถั่วเหลืองที่ Chicago Board of Trade (CBOT) มีมูลค่าเพิ่มขึ้นเกือบ 70% ในปีนี้ โดยปิดตลาดเมื่อวันศุกร์ของสัปดาห์เดียวกันนั้นที่เกือบ 72 เซ็นต์ต่อปอนด์ ซึ่งตัวเลขนี้เกินจุดสูงสุดที่เคยเกิดขึ้นในปี 2551

การ rebound หรือการฟื้นตัวของราคาน้ำมันถั่วเหลือง ได้ส่งผลให้น้ำมันถั่วเหลืองเป็นหนึ่งในหุ้นที่มีผลงานดีที่สุดแห่งปี พร้อมไปกับสินค้าโภคภัณฑ์อื่น ๆ เช่น ไม้แปรรูป ข้าวโพด และหมู โดยน้ำมันถั่วเหลืองมักถูกใช้เป็นส่วนผสมในอาหาร เช่น ซีเรียล ขนมปัง และของขบเคี้ยวอื่น ๆ อย่างไรก็ตาม ความต้องการน้ำมันพืชที่เพิ่มขึ้นมีสาเหตุหลักมาจากอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงชีวภาพ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของการเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานหมุนเวียน ดังเห็นได้จากนโยบายของประธานาธิบดีไบเดนที่เรียกร้องให้สหรัฐฯ ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ลงครึ่งหนึ่งภายในปี 2573 โดยคาดว่า เชื้อเพลิงชีวภาพโดยเฉพาะน้ำมันดีเซลหมุนเวียน จะเป็นตัวขับเคลื่อนหลักของความต้องการน้ำมันพืชในอนาคต

กระทรวงเกษตรสหรัฐฯ คาดว่า ภาคอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงชีวภาพจะมีความต้องการใช้น้ำมันถั่วเหลือง 12 พันล้านปอนด์ในช่วงปีการเก็บเกี่ยว 2564 – 2565 เพิ่มขึ้นจาก 9.5 พันล้านปอนด์ในปีการเก็บเกี่ยว 2563 – 2564 โดยผู้ผลิตพยายามที่จะเร่งผลผลิตให้เพียงพอกับความต้องการ ทั้งนี้ มีการคาดการณ์ว่า กำลังการผลิตน้ำมันถั่วเหลืองในสหรัฐฯ จะเพิ่มขึ้นเป็น 935 ล้านแกลลอนในปี 2564 ซึ่งเพิ่มขึ้นเกือบสองเท่าเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ตามรายงานของ StoneX Group และกำลังการผลิตนี้ คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็นมากกว่าสองพันล้านแกลลอนต่อปีภายในปี 2566

เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา บริษัท Archer Daniels Midland (ADM) ประกาศการลงทุนมูลค่า 350 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อสร้างโรงงานโม่ถั่วเหลืองแห่งใหม่ในเมือง Spiritwood รัฐนิวเจอร์ซีย์ โดยจะแปรรูปถั่วเหลืองดิบเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่น น้ำมันและแป้ง โดย ADM ได้ระบุว่า โรงงานจะเปิดใช้งานก่อนการเก็บเกี่ยวในปี 2566 และนำถั่วเหลืองเข้าสู่กระบวนการผลิตได้มากถึง 150,000 บุชเชลต่อวัน

ทั้งนี้ ADM ไม่ใช่บริษัทการเกษตรขนาดใหญ่เพียงแห่งเดียวที่ลงทุนในเรื่องนี้ เพราะเมื่อเดือนมีนาคม บริษัท Cargill ประกาศ จะลงทุน 475 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อปรับปรุงโรงงานแปรรูปกากถั่วเหลืองใน 7 รัฐให้ทันสมัย เพื่อให้โรงงานมีประสิทธิภาพมากขึ้นและเพิ่มการผลิต นอกจากนี้ เมื่อเดือนเมษายน บริษัท Cargill ได้ประกาศการร่วมทุนกับ Love’s Family of Companies เพื่อสร้างโรงงานดีเซลทดแทนแห่งใหม่ในเมือง Hastings รัฐเนแบรสกา โดยเมื่อเปิดทำการโรงงานจะสามารถผลิตน้ำมันดีเซลหมุนเวียนได้ถึง 80 ล้านแกลลอนต่อปีออกสู่ท้องตลาด

นาย โรเจอร์ วอชฮอร์น หัวหน้าฝ่ายจัดหาสินค้าเกษตร ของ Cargill มั่นใจว่า บริษัทฯ จะเป็นผู้เล่นสำคัญในการขับเคลื่อนตลาดเชื้อเพลิงหมุนเวียน นอกจากนี้ บริษัทเอกชนอื่น ๆ นอกภาคเกษตรก็กำลังลงทุนในอุตสาหกรรมนี้เช่นกัน โดยบริษัท Phillips 66 บริษัทด้านพลังงานรายใหญ่ของสหรัฐฯ ยืนยันเมื่อเดือนเมษายนว่า ทางบริษัทฯ ได้เข้าซื้อหุ้นโรงงานแปรรูปถั่วเหลืองในรัฐไอโอวา และจะซื้อน้ำมันถั่วเหลืองที่ผลิตที่นั่น 100% ซึ่งคาดว่าจะอยู่ที่ประมาณ 4,000 บาร์เรลต่อวัน

อ้างอิงข้อมูลจาก

https://asiaweekguide.com/renewable-fuel-push-drives-soyoil-prices-to-record-high/

เป็นเวลากว่าหนึ่งปีแล้วที่ประชากรทั่วสหรัฐฯ ต้องถูกจำกัดการเดินทาง และการใช้วิถีชีวิตประจำวันแบบดั้งเดิม ภายใต้มาตรการล็อคดาวน์จากการแพร่ระบาดของโควิด-19 แต่ล่าสุดสถานการณ์กำลังปรับตัวไปในทิศทางที่ดีขึ้น ชาวอเมริกันกำลังออกเดินทางอีกครั้ง ไม่ว่าจะเพื่อการกลับไปทำงานที่สำนักงานหรือเพื่อการพักผ่อนที่พวกเขาไม่มีโอกาสได้ทำมาเป็นเวลานาน อย่างไรก็ดี แผนการเดินทางอาจต้องชะงักในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า เนื่องจากปัญหาการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง

วิกฤติในครั้งนี้แตกต่างจากวิกฤติขาดแคลนพลังงานในช่วงยุค 1970 (twin oil shocks of 1973 and 1979) เพราะปัจจุบันสหรัฐฯ มีอุปทานเชื้อเพลิงที่เพียงพอ แต่สิ่งที่ขาดแคลนในวิกฤติการณ์นี้คือ พนักงานขับรถบรรทุกที่ต้องรับเชื้อเพลิงจากโรงกลั่นไปส่งยังสถานีบริการ โดยจากข้อมูลของกลุ่มการค้ากลุ่มหนึ่งพบว่า รถบรรทุกน้ำมันเกือบ 1 ใน 4 ของประเทศในขณะนี้ ไม่ได้ถูกใช้งานเนื่องจากไม่มีคนขับรถบรรทุกเหล่านั้น

“ตอนนี้เรามีปัญหาการขาดแคลนคนขับรถบรรทุกมากกว่า 50,000 คนแล้ว และนั่นเป็นเพียงส่วนหนึ่งของปัญหาเท่านั้น” National Tank Truck Carriers (NTTC) สมาคมตัวแทนอุตสาหกรรมรถบรรทุกกล่าว

“ปัญหาการขาดแคลนแรงงานในอุตสาหกรรมรถบรรทุกไม่ได้จำกัดเฉพาะคนขับรถเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงพนักงานประจำและพนักงานที่ทำงานในสำนักงานของบริษัทขนส่งสินค้าอีกด้วย นอกจากนี้ ช่างซ่อมรถที่ผ่านการฝึกอบรมก็ขาดแคลนเช่นกัน โดยธุรกิจรถบรรทุกน้ำมันต้องเผชิญกับการขาดแคลนผู้ตรวจสอบที่ได้รับการขึ้นทะเบียนและวิศวกรด้านการออกแบบ ซึ่งสามารถตรวจสอบและซ่อมแซมรถพ่วงบรรทุกน้ำมันได้”

เมื่อเกิดการระบาดใหญ่ของโควิด-19 ในปีที่ผ่านมา สหรัฐฯ เข้าสู่การล็อคดาวน์อย่างเต็มรูปแบบ ประชากรหลายล้านคนตกงานและอีกหลายคนเริ่มทำงานจากที่บ้าน ส่งผลให้อุตสาหกรรมการเดินทางได้รับผลกระทบเป็นอย่างมาก ในขณะที่การคมนาคมขนส่งในช่วงฤดูใบไม้ผลิตามหัวเมืองหลัก ๆ  เช่น นครลอสแอนเจลิส ชิคาโก และนิวยอร์ก ลดลงมากถึง 80% (ข้อมูลจากบริการการติดตามของ TomTom)

และสำหรับผู้ที่ยังคงเดินทางอยู่บนท้องถนน ข่าวดีก็คือ ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงลดลงเหลือเพียง 1 ดอลลาร์สหรัฐต่อแกลลอนในบางพื้นที่ของประเทศ แต่ล่าสุดราคาน้ำมันกำลังปรับตัวเพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากชาวอเมริกันจำนวนมากเริ่มกลับมาขับรถกันอีกครั้ง โดยชาวอเมริกันจำนวนมากได้ออกเดินทางโดยรถยนต์ในช่วงเทศกาล Easter และเทศกาล Passover มากกว่าช่วงวันหยุดใด ๆ นับตั้งแต่การระบาดใหญ่เริ่มขึ้น

เมื่อวันที่ 28 เม.ย. ที่ผ่านมา บริษัท American Automobile Association (AAA)  รายงานว่า ผู้ขับขี่รถยนต์จ่ายเงินโดยเฉลี่ย 2.88 ดอลลาร์สหรัฐต่อแกลลอนสำหรับน้ำมันไร้สารตะกั่ว และผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ว่า ราคาเชื้อเพลิงจะยังคงมีแนวโน้มที่จะปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ล่าสุด เริ่มมีรายงานปัญหาการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงในฟลอริดา แอริโซนา และมิสซูรี เนื่องจากขาดคนขับรถบรรทุกน้ำมัน และสิ่งที่น่ากังวลกว่านั้นก็คือการหาเชื้อเพลิงได้ยากขึ้นโดยเฉพาะในช่วงวันหยุดฤดูร้อนที่กำลังจะมาถึง

American Trucking Association (ATA) ได้กล่าวถึงปัญหาการขาดแคลนคนขับรถบรรทุกมีเพิ่มมากขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาว่า คนขับรถรุ่นเก่ากำลังจะเกษียณอายุและต้องเผชิญกับชั่วโมงการทำงานที่ยาวนาน ประกอบกับค่าจ้างที่ค่อนข้างต่ำจึงเป็นเรื่องยากที่จะรับสมัครคนใหม่

ATA กล่าวว่า อัตราการลาออกที่สูงเป็นความท้าทายที่เพิ่มขึ้นสำหรับอุตสาหกรรมรถบรรทุก โดยในช่วงไตรมาสแรกของปีนี้ อัตราการลาออกจากธุรกิจผู้ให้บริการรถบรรทุกขนาดใหญ่ ปรับตัวเพิ่มขึ้นมาอยู่ที่ 94% เพิ่มขึ้น 20% จากไตรมาสแรกของปี 2560 ซึ่งอัตรานี้แตกต่างกันไปในแต่ละบริษัทและขึ้นอยู่กับประเภทของผู้ขับขี่ขนส่งสินค้า แต่ข้อมูลแสดงให้เห็นว่า คนขับรถบรรทุกน้ำมันประมาณ 70% ลาออกจากธุรกิจหรือเปลี่ยนงานในช่วงที่มีการแพร่ระบาด

นอกจากนี้ ปัญหาที่ซับซ้อนกว่านั้นคือ ไม่ใช่ว่าทุกคนที่มีใบอนุญาตขับขี่รถ 18 ล้อ จะสามารถขับรถบรรทุกน้ำมันได้ โดยนอกเหนือจากใบอนุญาตการค้าขั้นพื้นฐานแล้ว ผู้ขับขี่จำเป็นต้องได้รับการรับรองเพิ่มเติมในการขับรถบรรทุกวัตถุอันตรายด้วย

เมื่อต้นปีที่ผ่านมา มีการเผยแพร่ร่างระเบียบข้อบังคับใหม่ของรัฐบาลกลางระบุว่า ผู้ขับขี่ที่มีปัญหาเสพติดแอลกอฮอล์หรือยาเสพติดไม่สามารถขอใบอนุญาตได้ ด้วยเหตุนี้จึงทำให้มีผู้ขับรถบรรทุกมากถึง 60,000 คนที่ไม่สามารถต่อใบอนุญาตขับขี่ได้

ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า เนื่องจากรถบรรทุกน้ำมันจำนวนมากถูกจอดอยู่เฉย ๆ อาจทำให้สถานการณ์เลวร้ายลงเมื่อฤดูร้อนมาถึง เนื่องจากการผ่อนปรนนโยบายในการเดินทาง และการแจกจ่ายวัคซีนที่ทั่วถึง ทำให้ผู้คนต่างออกเดินทางอีกครั้ง นี่คงไม่ใช่ครั้งแรกที่ผู้ขับขี่รถยนต์ต้องพบเจอกับสถานให้บริการน้ำมันที่ไม่มีน้ำมันขาย แต่สถานการณ์ครั้งนี้ต่างจากในอดีต เพราะสหรัฐฯ มีน้ำมันมากเพียงพอ แต่ปัญหาคือน้ำมันเหล่านั้นไม่สามารถถูกแจกจ่ายไปยังสถานบริการน้ำมันอย่างทั่วถึงได้

อ้างอิงข้อมูลจาก

https://www.nbcnews.com/business/consumer/shortage-delivery-drivers-means-gas-station-pumps-could-run-dry-n1265673

“หินดินดาน” แหล่งผลิตน้ำมันที่กำลังถูกจับตามองจากนักลงทุนสหรัฐฯ

Photo Credit: ประชาชาติธุรกิจ

หลังการเลือกตั้ง ปธน. เมื่อ พ.ย. 59 กระแสการผลิตน้ำมันจากหินดินดานก็เป็นที่จับตามองในสหรัฐฯ ตามนโยบายทรัมป์ในการสนับสนุนการผลิตน้ำมันจากหินดินดาน (Shale) หรือหินต้นกำเนิดปิโตรเลียม ทำให้เหล่านักลงทุนพุ่งความสนใจมาลงทุนในอุตสาหกรรมดังกล่าวเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด โดยในช่วงไตรมาสที่ 1 ของปี 2560 มีการร่วมทุนระหว่างนักลงทุนภาคเอกชนเพิ่มขึ้น 19.8 ล้านเหรียญสหรัฐซึ่งมากกว่าปีก่อนหน้าในช่วงเวลาเดียวกันถึงเกือบสามเท่า

อุตสาหกรรมการผลิตน้ำมันจากชั้นหินดินดานได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นจากนักลงทุนไม่ใช่เพราะราคาน้ำมันที่ไม่มั่นคงแต่เป็นเพราะต้นทุนการผลิตน้ำมันจากชั้นหินดินดานที่ลดลงเหลือเพียงครึ่งหนึ่งของต้นทุนการผลิตน้ำมันดิบในช่วงสองปีที่ผ่านมา สร้างความมั่นใจให้นักลงทุนว่าพวกเขาจะเพิ่มกำไรและต่างพากันสนับสนุนการลงทุนกับบริษัทแท่นขุดเจาะน้ำมันเพื่อเร่งการผลิตให้ได้โดยเร็ว

ปัจจุบันการลงทุนโดยกองทุนป้องกันความเสี่ยงและบริษัทที่ลงทุนในการขุดเจาะชั้นหินดินดานไม่เพียงพอ แต่การลงทุนจากนักลงทุนร่วมหุ้นภาคเอกชนแสดงให้เห็นถึงความเฟื่องฟูในอุตสาหกรรมหินดินดาน กองทุนรวมจากบริษัทเอกชนที่เกิดขึ้นใหม่ต่างอัดฉีดเงินลงทุนในอุตสาหกรรมนี้ ซึ่งหากยังมีความนิยมอย่างต่อเนื่องสหรัฐฯ จะมีน้ำมันกักตุนในประเทศมากถึง 533 ล้านบาร์เรล เพียงพอสำหรับการใช้งานในประเทศถึง 25 วัน

หลังจากสหรัฐฯ ยกเลิกห้ามการส่งออกน้ำมันเมื่อปี 59 Energy Information Administration (EIA) รายงานว่า สถานการณ์การส่งออกน้ำมันดิบของสหรัฐฯ พุ่งขึ้นไปที่ 746,000 บาร์เรลต่อวัน แต่ในต้นเดือนมี.ค. 60 ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกปรับตัวลดลงต่ำกว่า 50 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล ทำให้สหรัฐฯ นำเข้าน้ำมันดิบจากประเทศต่าง ๆ อาทิ เวเนซุเอลา มากขึ้นโดยให้เหตุผลว่า

1. น้ำมันดิบจากต่างประเทศมีคุณภาพดีกว่า
2. ความกังวลต่อนโยบายการเรียกเก็บภาษีสินค้านำเข้าสหรัฐฯ (Border Adjustment Tax)
3. ราคาน้ำมันที่อาจปรับตัวสูงขึ้นในอนาคต
4. การกักตุนก่อนการตัดสินใจปรับลดการผลิตน้ำมันของกลุ่มประเทศสมาชิก OPEC

อย่างไรก็ดี ราคาน้ำมันได้ปรับตัวขึ้นมากกว่า 50 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล ในเดือนเม.ย. 60 ทำให้ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกกลับสู่สภาวะปกติอีกครั้ง นักลงทุนสหรัฐฯ คาดการณ์ว่ากลุ่มประเทศสมาชิก OPEC จะขยายเวลาการลดกำลังการผลิตน้ำมันเพื่อถ่วงดุลไม่ให้ราคาน้ำมันลดต่ำกว่าในปัจจุบัน หลังจากที่ได้ปรับลดกำลังการผลิตลง 558,000 บาร์เรลต่อวัน โดยมีผลบังคับใช้เป็นเวลา 6 เดือน ตั้งแต่ 1 ม.ค.ถึง มิ.ย. 60 พวกเขาเชื่อมั่นว่าสหรัฐฯ ได้เปรียบกลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมันอื่น ๆ เพราะมีกำลังการผลิตที่สามารถตอบสนองความต้องการตลาดโลกได้อย่างรวดเร็วไม่ว่าจะเป็นเรื่องแหล่งผลิต โรงกลั่นน้ำมัน และแหล่งกักตุนน้ำมันดิบทั้งที่มีอยู่และกำลังพัฒนาในสหรัฐฯ เหล่านี้เองทำให้เหล่านักลงทุนต่างพากันเพิ่มการลงทุนในอุตสาหกรรมการผลิตน้ำมันจากชั้นหินดินดาน ปัจจุบันบริษัทปตท.สผ. และบ้านปูของประเทศไทยได้เข้ามาลงทุนในอุตสาหกรรมนี้แล้ว

คงต้องรอดูการตัดสินใจของกลุ่มประเทศสมาชิก OPEC ที่จะจัดขึ้นในเดือน พ.ค. 60 ที่กรุงเวียนนา ต่อไปว่าจะขยายระยะเวลาการลดกำลังผลิตน้ำมันหรือไม่ ราคาน้ำมันตลาดโลกจะปรับขึ้นลงอย่างไร และการเพิ่มแหล่งขุดเจาะน้ำมันของสหรัฐฯ จะส่งผลต่อสถานการณ์ในตลาดโลกมากน้อยเพียงใด

ที่มา

http://www.reuters.com/article/us-usa-shale-funders-analysis-idUSKBN17J0BK

https://www.forbes.com/sites/rrapier/2017/04/17/why-u-s-crude-oil-imports-are-rising/#7c5f571b143f

http://www.bangkokbiznews.com/news/detail/750015

http://www.ryt9.com/s/iq35/2632024