หลังรอคอยมานานกว่า 26 ปี ล่าสุด บริษัท AquaBounty ของสหรัฐฯ ประกาศพร้อมวางจำหน่าย  “แซลมอนตัดต่อพันธุกรรม” ให้ผู้บริโภคชาวอเมริกันได้ลองเป็นครั้งแรก

ย้อนกลับไปเมื่อปี 2538 บริษัทเทคโนโลยีชีวภาพ อะควาเบาน์ที (AquaBounty) ได้เริ่มกระบวนการขอรับรองจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (FDA) สหรัฐฯ เพื่อขออนุมัติการเพาะพันธุ์ปลาแซลมอนแอตแลนติกที่ดัดแปลงพันธุกรรมสำหรับการนำมาบริโภคเป็นอาหารเป็นครั้งแรก ภายใต้ชื่อทางการค้า     อะควาแอดเวนเทจ (AquAdvantage) โดยปลาแซลมอนดังกล่าว ถูกพัฒนาขึ้นด้วยการรวมยีนที่ผลิตฮอร์โมนเพื่อการเจริญเติบโตของปลาแซลมอนธรรมชาติในมหาสมุทรแปซิฟิก (Pacific Chinook) เข้ากับจีโนมของปลาแซลมอนแอตแลนติก ซึ่งส่งผลให้ปลาเจริญเติบโตได้อย่างรวดเร็ว และลดเวลาในการเพาะพันธุ์เพื่อนำออกสู่ตลาดจาก 3 ปี เหลือเพียง 18 เดือน โดยอะคว เบาน์ทีจะสามารถเพาะพันธุ์ปลาแซลมอนสดได้มากขึ้นถึง 70 % ต่อปี เมื่อเทียบกับการเพาะพันธุ์ปลาแซลมอนแอตแลนติกทั่วไป

เมื่อปี 2558 FDA ได้อนุมัติและให้การรับรองว่า ปลาแซลมอนของบริษัทอะควาเบาน์ทีมีความปลอดภัยในการบริโภคเท่าเทียมกับปลาแซลมอนปกติ แต่ทางบริษัทฯ มิได้เริ่มทำการเพาะพันธุ์ปลาจนกระทั่งปี 2562 เนื่องจากเกิดความล่าช้าเรื่องข้อกำหนดของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ เกี่ยวกับการติดฉลากอาหารที่ใช้เทคโนโลยีชีวภาพ

ล่าสุด ทางบริษัทได้ประกาศว่า ปลาแซลมอนจำนวนกว่า 5 เมตริกตัน ที่ถูกจับขึ้นมาในครั้งแรกในช่วงปลายเดือน พ.ค. ที่ผ่านมา ได้ถูกสั่งจองหมดแล้ว โดยนาย โจ ลาสโปรกาตา รองประธานฝ่ายพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ บริษัท Samuels and Son Seafood ซึ่งเป็นผู้จัดจำหน่ายปลาแซลมอนของอะควาเบาน์ทีได้กล่าวว่า “ปลาแซลมอนดัดแปลงพันธุกรรมของอะควาเบาน์ที เป็นปลาแซลมอนที่ผลิตในสหรัฐฯ มีคุณภาพที่เชื่อถือได้ และมีรสชาติอร่อย ”

แนวโน้มผลกระทบของปลาแซลมอนดัดแปลงพันธุกรรมต่อสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ

เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2563 ผู้พิพากษาประจำ U.S. District Court for the Northern District of California ได้ตัดสินคดีที่กลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมยื่นฟ้อง FDA เรื่องการรับรองปลาแซลมอนดัดแปลงพันธุกรรม โดยผู้พิพากษาระบุว่า การกระทำของ FDA เป็นการละเมิดกฎหมายสิ่งแวดล้อม และสั่งการให้ FDA กลับไปศึกษาถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ในกรณีที่ปลาแซลมอลดัดแปลงพันธุกรรมเหล่านี้หลุดออกไปปะปนกับแซลมอนตามธรรมชาติ

สตีฟ มาชูดา ทนายความของเอิร์ธจัสติส (Earthjustice) องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรด้านสิ่งแวดล้อมกล่าวว่า “ผลการตัดสินครั้งนี้ เป็นการตอกย้ำถึงสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์บอกกับ FDA มานานหลายปี ว่าการเพาะพันธุ์ปลาแซลมอนที่ได้รับการดัดแปลงพันธุกรรม จะก่อให้เกิดความเสี่ยงที่ไม่สามารถยอมรับได้ หากปลาหลบหนีและรั่วไหลปะปนกับปลาแซลมอนในธรรมชาติ ซึ่ง FDA ต้องเข้าใจและยอมรับความเสี่ยงนั้นเพื่อป้องกันอันตรายที่จะเกิดขึ้น”

“พวกเราควรมุ่งเน้นไปที่การช่วยประชากรปลาแซลมอนป่าในธรรมชาติที่เรามีอยู่แล้ว ไม่ใช่การผลิตสายพันธุ์ใหม่ที่ก่อให้เกิดภัยคุกคามต่อความอยู่รอดของพวกมัน” เขากล่าว

จากการศึกษาพบว่า มีความเสี่ยงสูงที่สิ่งมีชีวิตปรับแต่งพันธุกรรมจะหลบหนีเข้าไปในสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ ซึ่งในกรณีนี้ ปลาแซลมอนที่ได้รับการดัดแปลงพันธุกรรม จะสามารถผสมข้ามสายพันธุ์กับปลาพื้นเมืองได้ หรือที่เรียกว่า “การปนเปื้อนจากพันธุกรรม” ที่ปกติจะเกิดขึ้นกับพืชดัดแปลงพันธุกรรม ไปผสมเกสรกับพืชตามธรรมชาติ ซึ่งการปนเปื้อนเหล่านี้ ทำให้เกษตรกรสหรัฐฯ ต้องเสียเงินหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา

ทั้งนี้ การพัฒนาพันธุ์พืชและสัตว์ด้วยการดัดแปลงพันธุกรรมย่อมมีผู้ไม่เห็นด้วย อันเนื่องมาจากผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น เช่น กรณีที่สัตว์หลบหนีออกจากสถานเพาะเลี้ยง และอาจใช้ชีวิตปะปนอยู่กับสัตว์สายพันธุ์ธรรมชาติ หรือแม้แต่ผสมพันธุ์กับสัตว์ในสายพันธุ์ธรรมชาติ

แต่ทั้งนี้ FDA ได้พิจารณาแล้วว่า แซลมอนของอะควาเบาน์ทีจะไม่มีผลกระทบต่อธรรมชาติ โดยยืนยันว่า กระบวนการตรวจสอบขั้นตอนการผลิตและเพาะพันธุ์ของอะควาเบาน์ทีมีมาตรฐาน และกระบวนการติดตามอย่างเคร่งครัด ซึ่งจะไม่ก่อให้เกิดผลกระทบที่น่าเป็นห่วงต่อระบบนิเวศสหรัฐฯ เนื่องจากมีโอกาสน้อยมากที่ปลาแซลมอนอะควาเบาน์ทีจะสามารถหลบหนีจากสถานเพาะเลี้ยงออกไปได้ หรือสามารถอยู่รอดในธรรมชาติได้ รวมถึงมีโอกาสน้อยมากที่จะทำการผสมพันธุ์กับปลาแซลมอนแอตแลนติกตามธรรมชาติ โดยมีกรอบมาตรการกักกันทางกายภาพและชีวภาพที่เป็นตัวกำหนด

อ้างอิงข้อมูลจาก

• https://reason.com/2021/05/14/after-26-years-of-fda-delays-u-s-consumers-can-finally-buy-genetically-enhanced-aquabounty-salmon/
• https://www.foodsafetynews.com/2020/11/judge-orders-fda-to-analyze-risks-of-escape-by-genetically-engineered-salmon/
• https://www.fda.gov/animal-veterinary/animals-intentional-genomic-alterations/questions-and-answers-fdas-approval-aquadvantage-salmon

องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ เปิดเผยข้อมูลสถิติล่าสุดพบว่า ในปี 2561 มีปริมาณปลาทูน่าที่ได้จากการประมงทั่วโลกทั้งสิ้น 5.2 ล้านตัน ซึ่งประเทศไทยถือเป็นผู้ส่งออกสินค้าปลาทูน่าทั้งแบบสด แช่แข็ง และแปรรูป ที่มีมูลค่าการส่งออกมากที่สุดในโลก โดยในปี 2562 ไทยมีมูลค่าการส่งออกสินค้าปลาทูน่าทั้งสิ้น 2.24 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 18.95 ของมูลค่าการส่งออกสินค้าปลาทูน่าทั่วโลก

ในปี 2563 ขนาดของอุตสาหกรรมปลาทูน่าโลกมีมูลค่าทั้งสิ้นประมาณ 1.22 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ และคาดว่าจะขยายตัวมาอยู่ที่มูลค่า 1.46 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2569 หรือขยายตัวด้วยอัตราเฉลี่ย 3 % ต่อปี ในช่วงระหว่างปี 2564 – 2569 โดยมีปัจจัยสนับสนุนหลักมาจากรายได้ผู้บริโภคเฉลี่ยปรับตัวเพิ่มสูงขึ้น

สำหรับทูน่าปริมาณ 5.2 ล้านตันที่ได้จากการประมงทั่วโลกนั้น แบ่งเป็นทูน่าสายพันธุ์ Skipjack 57.50 % สายพันธุ์ Yellowfin 28.70 % สายพันธุ์ Bigeye 8.20 % สายพันธุ์ Albacore 4.60 % และสายพันธุ์ Atlantic Bluefin 1.0 % โดยคาดว่าปริมาณการทำประมงปลาทูน่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 7.3 ล้านตันภายในปี 2567 โดยน่านน้ำทะเลสำหรับการประมงปลาทูน่าที่สำคัญได้แก่ มหาสมุทรแปซิฟิก 70 % มหาสมุทรอินเดีย 20 % และมหาสมุทรแอตแลนติกและเมดิเตอร์เรเนียน 10 %

จากข้อมูลความนิยมบริโภคทูน่าในสหรัฐอเมริกาพบว่า ปลาทูน่าเป็นผลิตภัณฑ์อาหารทะเลที่ผู้บริโภคชาวอเมริกันนิยมเลือกบริโภคเป็นอันดับที่ 3 รองจากกุ้งและปลาแซลมอน แต่ในช่วงต้นปี 2563 ปริมาณความต้องการบริโภคลดลง 19% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันกับปีที่ผ่านมา จากการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด– 19 ซึ่งทำให้ความต้องการบริโภคโดยรวมของปลาทูน่าลดลง โดยเฉพาะปลาทูน่าสดและแช่แข็ง

อย่างไรก็ตามคาดว่า ภาวะการแพร่ระบาดในสหรัฐฯ ที่เริ่มปรับตัวดีขึ้นอย่างต่อเนื่องหลังการแจกจ่ายวัคซีน ประกอบกับนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาลสหรัฐฯ ทำให้ผู้บริโภคชาวอเมริกันหันกลับไปบริโภคสินค้ามากขึ้น ช่วยให้อุตสาหกรรมร้านอาหารและผู้ให้บริการอาหารขยายตัวในช่วงครึ่งปีหลังนี้ และทำให้ตลาดค้าปลีกสินค้าปลาทูน่าในสหรัฐฯ ขยายตัวเฉลี่ยประมาณร้อยละ 3 ในปี 2564

การนำเข้าปลาทูน่าของสหรัฐฯ

ในเดือนมกราคม 2564 สหรัฐฯ มีมูลค่าการนำเข้าสินค้าปลาทูน่าทั้งสิ้น 132.66 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือนำเข้าเพิ่มขึ้น 20.03 % เทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา ซึ่งแบ่งเป็นสินค้าปลาทูน่ากระป๋องเป็นมูลค่าทั้งสิ้น 113.09 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็น 85.25 % สินค้าปลาทูน่าแช่เย็น 15.82 ล้านดอลลาร์สหรัฐ คิดเป็น 11.93 % และสินค้าปลาทูน่าแช่แข็ง 3.75 ล้านดอลลาร์สหรัฐ คิดเป็น 2.85 %

สหรัฐฯ นำเข้าปลาทูน่ากระป๋องสูงสุดจากไทย ปริมาณเกือบครึ่งหนึ่งของการนำเข้าทูน่ากระป๋องทั้งหมด

เดือนมกราคม 2564 สหรัฐฯ นำเข้าปลาทูน่ากระป๋องมูลค่ารวม 113.09 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขยายตัวเพิ่มขึ้น 30.47 % เทียบกับช่วงเวลาเดียวกันกับปีที่ผ่านมา และมีการนำเข้าปลาทูน่ากระป๋องสูงสุดจากไทยถึง 47.60 % คิดเป็นมูลค่าทั้งสิ้น 53.83 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขยายตัว 12.47 % ทั้งนี้ สหรัฐฯ มีแนวโน้มนำเข้าสินค้าปลาทูน่ากระป๋องจากไทยเพิ่มขึ้นมาตลอดนับตั้งแต่ปี 2561 โดยนำเข้าส่วนที่เหลือจากเวียดนาม อินโดนีเซีย เม็กซิโก และมอริเชียส ตามลำดับ

จุดแข็งและจุดอ่อนของไทยในการส่งออกปลาทูน่า 

ประเทศไทยมีจุดแข็งสำคัญในฐานะผู้ส่งออก จากการที่ไทยเป็นผู้ประกอบการแปรรูปและส่งออกสินค้าปลาทูน่ารายใหญ่ที่สุดของโลก โดยเฉพาะสินค้าปลาทูน่ากระป๋อง ทำให้มีศักยภาพในการแข่งขันในตลาดโลกสูง นอกจากนี้อุตสาหกรรมการแปรรูปสินค้าอาหารทะเลและปลาทูน่าของไทยยังมีขนาดใหญ่และกำลังการผลิตมากเพียงพอ ตามความต้องการของผู้นำเข้า และอุตสาหกรรมการแปรรูปสินค้าอาหารทะเลไทยมีอุตสาหกรรมรองรับสนับสนุนแบบครบวงจร

อย่างไรก็ตาม การประมงไทยยังประสบปัญหาการทำประมงที่ไม่ได้มาตรฐานตามหน่วยงานมาตรฐานสิ่งแวดล้อมสากล นอกจากนี้ ยังมีปัญหาเรือประมงเถื่อนออกทำการประมง ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์และความน่าเชื่อถือของสินค้า รวมไปถึงปัจจัยค่าแรงขั้นต่ำที่ปรับตัวสูงขึ้น ทำให้ต้นทุนการผลิตในอุตสาหกรรมปรับตัวเพิ่มสูงขึ้น ทั้งยังมีปัญหาแรงงานผิดกฎหมายที่หน่วยงานและผู้บริโภคในต่างประเทศให้ความสนใจ นอกจากนี้กระบวนการผลิตและแปรรูปสินค้าปลาทูน่าในไทย ส่วนมากยังคงเป็นการรับจ้างผลิตให้กับผู้นำเข้าในต่างประเทศ ทำให้สินค้าแบรนด์ไทยขาดการพัฒนาสินค้าอย่างจริงจัง

ทั้งนี้ โอกาสการส่งออกของไทยก็คือ แนวโน้มเศรษฐกิจสหรัฐฯ ในช่วงปีหลังมีแนวโน้มกำลังฟื้นตัว หลังจากที่ได้รับผลกระทบจากภาวะการแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่ส่งผลทำให้การใช้จ่ายภาคประชาชนในประเทศ นอกจากนี้อุตสาหกรรมการผลิตและแปรรูปสินค้าปลาทูน่าในสหรัฐฯ หดตัวต่อเนื่อง จากอุปสรรคด้านต้นทุนการผลิต โดยเฉพาะปัจจัยด้านค้าแรงงานในประเทศที่ค่อนข้างสูง ทำให้มีความต้องการนำเข้าสินค้าปลาทูน่า เพื่อสนับสนุนการบริโภคภายในประเทศมากขึ้น และในปัจจุบันผู้บริโภคชาวอเมริกันให้ความสำคัญกับสินค้าเพื่อสุขภาพยิ่งขึ้น ทำให้มีความต้องการบริโภคปลาทูน่ามากขึ้น

เพราะนอกจากเนื้อปลาทูน่าจะได้รับความนิยมไปทั่วโลกมานานนับร้อยปีแล้ว ยังเป็นแหล่งอาหารที่ให้โปรตีนสูงเทียบเท่ากับเนื้อไก่ แต่ทูน่ามีราคาถูกกว่า ทั้งยังไม่มีกลิ่นที่รุนแรง สามารถนำไปปรุงอาหารได้อย่างหลากหลาย และที่สำคัญทูน่าเป็นอาหารทะเลที่มีไขมันน้อย เหมาะสำหรับผู้บริโภคที่กำลังให้ความนิยมกับกระแสรักษ์สุขภาพในปัจจุบัน

อ้างอิงข้อมูลจาก

https://www.ditp.go.th/ditp_web61/article_sub_view.php?filename=contents_attach/732588/732588.pdf&title=732588&cate=650&d=0

บริษัท “ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป” เดินหน้าลงทุนผลิตเนื้อสัตว์ทะเลที่ทำมาจากโปรตีนอาหารทะเลจากเซลล์เพาะเลี้ยง หรือ cell-based seafood ซึ่งเป็นการนำนวัตกรรมการเพาะเลี้ยงเซลล์จากปลามาผลิตสินค้าอาหารทะเลพรีเมียม ให้รสชาติ เนื้อสัมผัสและสารอาหารเท่าเทียมกันกับสินค้าที่ผลิตจากเนื้อปลาธรรมชาติ

โดยทางไทยยูเนี่ยนใช้งบ venture fund ลงทุนในบริษัทบลูนาลู (BlueNalu) หนึ่งในสตาร์ทอัพชั้นนำของโลกในด้านนวัตกรรมอาหารแห่งอนาคต บริษัทบลูนาลูก่อตั้งขึ้นในปี 2561 และมีสำนักงานอยู่นครซานดิเอโก แคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นบริษัทที่ทำธุรกิจสตาร์ทอัพด้านเทคโนโลยีอาหารที่ดำเนินธุรกิจสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาเพื่อความยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติ ซึ่งนับเป็นแนวทางด้านความยั่งยืนของโลก

ทางบลูนาลูมีแผนจะเปิดตัวสินค้าโปรตีนอาหารทะเลที่ผลิตจากเซลล์เพาะเลี้ยงอีกหลากหลายชนิด รวมถึงปลาทูน่าครีบน้ำเงิน และปลามาฮิมาฮิ หรือปลาอีโต้มอญอีกด้วย โดยเงินลงทุนดังกล่าว บริษัทบลูนาลูจะนำไปใช้ในการสร้างโรงงานนำร่องสำหรับผลิตโปรตีนอาหารทะเลจากเซลล์เพาะเลี้ยงที่มีศักยภาพในการผลิตเชิงพาณิชย์แห่งแรกของโลก และมีแผนเปิดตัวผลิตภัณฑ์เหล่านี้ในช่วงปลายปี 2564

บลูนาลูแถลงเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาว่า ทางบริษัทฯ ระดมทุนได้ 60 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากการจัดหาเงินกู้แปลงสภาพ เพื่อเตรียมเปิดตัวในตลาดในปลายปีนี้ นอกจากนี้ทางบริษัทฯ ยังมีแผนจะเปิดโรงงานนำร่องขนาดเกือบ 40,000 ตารางฟุต

“การระดมเงินทุนนี้จะช่วยให้เราสามารถพัฒนาภารกิจและแผนเชิงพาณิชย์ในระยะต่อไปได้ ในขณะที่เรายังคงพัฒนาความร่วมมือเชิงกลยุทธ์ที่เราคาดหวังว่าจะช่วยให้เราสามารถเข้าถึงตลาดทั่วโลกในช่วงหลายปีข้างหน้า”  นายลู คูเปอร์เฮาส์ ประธานกรรมการและผู้ร่วมก่อตั้งบริษัทบลูนาลูกล่าวในแถลงการณ์

“เรามีความยินดีที่ไทยยูเนี่ยนได้เลือกลงทุนในธุรกิจโปรตีนจากเซลล์เพาะเลี้ยงกับบริษัทบลูนาลูเป็นที่แรก ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของไทยยูเนี่ยนในด้านนวัตกรรม นอกจากนี้ยังนับเป็นการลงทุนในอาหารแห่งอนาคตอีกด้วย และในฐานะที่ไทยยูเนี่ยนเป็นหนึ่งในบริษัทผู้ผลิตอาหารทะเลที่ใหญ่ที่สุดของโลก เราหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะได้มีโอกาสทำงานร่วมกันในด้านต่าง ๆ ต่อไป” นายคูเปอร์เฮาส์กล่าว

ไทยยูเนี่ยนได้จัดตั้งกองทุน venture fund ขึ้นในปี 2562 เป็นจำนวน 30 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยมุ่งลงทุนในสตาร์ทอัพที่ดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับโปรตีนทางเลือก สารอาหารเพื่อสุขภาพ และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่คุณค่าของธุรกิจอาหาร เพื่อส่งเสริมความร่วมมือและสนับสนุนให้เกิดการพัฒนาขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม

“ไทยยูเนี่ยนให้ความสำคัญกับนวัตกรรมและความยั่งยืนมาโดยตลอด จะเห็นได้ว่าธุรกิจโปรตีนอาหารทะเลจากเซลล์เพาะเลี้ยงนี้ ตอบโจทย์การทำงานของบริษัทฯ ในด้านดังกล่าว บริษัทบลูนาลูมีความเชี่ยวชาญและเป็นผู้นำในด้านเทคโนโลยีการผลิตโปรตีนอาหารทะเลจากเซลล์เพาะเลี้ยงเพื่อความยั่งยืน ไทยยูเนี่ยนมีความยินดีกับการร่วมมือทางธุรกิจในครั้งนี้ นอกจากนี้เรายังมองไปถึงโอกาสอื่นๆ ในการทำงานร่วมกันต่อไปอีกด้วย” นายธีรพงศ์ จันศิริ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป กล่าว

อาหารทะเลจากเซลล์เพาะเลี้ยงนั้น ถูกสร้างขึ้นโดยการสกัดเซลล์จากปลาและขยายตัวอย่างในเครื่องปฏิกรณ์ชีวภาพขนาดใหญ่ บริษัทฯ มีแผนที่จะแนะนำปลามาฮิมาฮิ หรือปลาอีโต้มอญ เป็นอาหารทะเลจากเซลล์เพาะเลี้ยงเป็นผลิตภัณฑ์แรกและตามด้วยปลาทูน่าครีบน้ำเงิน

เมื่อปลายปีที่แล้ว สำนักงานอาหารของสิงคโปร์ได้อนุมัติไก่ที่ทำมาจากการเพาะเลี้ยงเซลล์ของบริษัท Eat Just ที่ทำมาจากไก่ที่เลี้ยงในห้องทดลองตัวแรกที่ได้รับการอนุมัติตามกฎข้อบังคับ โดยบริษัทกำลังพยายามทำเรื่องขออนุมัติเพิ่มเติมเพื่อขายผลิตภัณฑ์ดังกล่าวในตลาดอื่น ๆ รวมถึงสหรัฐฯ

สหรัฐฯ ออกกฎใหม่การนำเข้าสินค้าอาหารทะเล 13 ชนิด

เครดิตภาพ : U.S. Customs and Border Protection และ National Oceanic and Atmospheric Administration

เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2559 สำนักงานมหาสมุทร และชั้นบรรยากาศแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (NOAA) ได้ออกกฎระเบียบ (Final Rule) เกี่ยวกับโครงการตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability Program) เพื่อป้องกันการทำประมงผิดกฎหมายและการบิดเบือนข้อมูลบนฉลากอาหารทะเลในตลาดสหรัฐฯ และเผยแพร่สรุปสาระสำคัญ ดังนี้

สรุปสาระสำคัญ Traceability Program

1. กำหนดให้ผู้นำเข้าสินค้าทะเลมายังสหรัฐฯ ทั้งจากนอกหรือในน่านน้ำสหรัฐฯ จะต้องรายงานและเก็บข้อมูลการทำประมงตามที่กำหนดเพื่อป้องกันการทำประมงผิดกฎหมาย และ/หรือระบุสินค้าทะเลผิดประเภทมายังตลาดสหรัฐฯ โดยมีเป้าหมายปกป้อง ศก.ภายในของสหรัฐฯ ความมั่นคงทางอาหารของโลก และความยั่งยืนของทรัพยากรทางทะเล

2. ข้อมูลสำคัญที่ผู้นำเข้าสหรัฐฯ ต้องรายงานต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อการนำเข้าสินค้าอาหารทะเลเริ่มตั้งแต่จุดจับสัตว์น้ำจนถึงจุดที่นำเข้าตลาดสหรัฐฯ โดยกำหนดสินค้าอาหารทะเลที่มีความเสี่ยงต่อ IUU และ Seafood Fraud 13 รายการ ให้เป็นสินค้าอาหารทะเลที่ได้รับการจัดลำดับความสำคัญเบื้องต้น (priority list) ได้แก่

1. หอยเป๋าฮื้อ (Abalone)
2. ปลาคอดแอตแลนติก (Atlantic Cod)
3. ปูสีฟ้าแอตแลนติก (Blue Crab Atlantic)
4. ปลากะพงขาว (Dolphinfish หรือ Mahi Mahi)
5. ปลาเก๋า (Grouper)
6. ปูยักษ์สีแดง (King Crab-red)
7. ปลาคอดแปซิฟิก (Pacific Cod)
8. ปลากะพงแดง (Red Snapper)
9. ปลิงทะเล (Sea Cucumber)
10. ปลาฉลาม (Sharks)
11. กุ้ง (Shrimp)
12. ปลาดาบ (Swordfish)
13. ปลาทูน่า (Tunas พันธุ์ต่าง ๆ ได้แก่ Albacore, Bigeye, Skipjack, Yellowfin, Bluefin)

3. หอยเป๋าฮื้อและกุ้ง ได้รับการยกเว้นการบังคับใช้มาตรการดังกล่าวอย่างไม่มีกำหนด เนื่องจากส่วนมากเป็นผลผลิตจากการเพาะเลี้ยงและยังไม่สามารถจัดทำระบบการจัดเก็บข้อมูลจากผู้ผลิตมลรัฐต่าง ๆ ในสหรัฐฯ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

4. NOAA กำหนดให้ผู้นำเข้าและภาคส่วนที่เกี่ยวข้องมีเวลาเตรียมการและปรับตัวประมาณ 12 เดือน นับแต่การประกาศ Final Rule (8 ธ.ค.59) โดยมาตรการ Traceability จะมีผลใช้บังคับใน 1 ม.ค.61

5. NOAA จะจัดประชุมทางไกลให้ข้อมูลเพิ่มเติมใน 15 ธ.ค.59 เวลา 16.30-17.30 น. และ    16 ธ.ค.59 เวลา 10.30 – 11.30 น. เวลากรุงวอชิงตัน ผู้สนใจสามารถเข้าร่วมได้ทางโทรศัพท์ที่หมายเลข +1 888  592 9607 รหัสผ่าน SEAFOOD

รายละเอียดตามประกาศของ NOAA ทางเว็บไซต์ http://www.iuufishing.noaa.gov/RecommendationsandActions/RECOMMENDATION1415/FinalRuleTraceability.aspx

สรุปประเด็นสำคัญที่ NOAA ตอบข้อคิดเห็นจากภาคส่วนต่าง ๆ

1. การจัดเก็บข้อมูลสำหรับการนำเข้าจะต้องเริ่มตั้งแต่จุดการจับสัตว์น้ำจนถึงจุดการขาย (Point of harvest to point of sale) โดยถือว่า ท่าเรือสหรัฐฯ เป็นจุดการขาย

2. เปลี่ยนชื่อรายการสินค้าทะเลที่มีความเสี่ยง (at-risk) เป็นสินค้าที่ได้รับการจัดลำดับความสำคัญ (priority) โดยคงไว้ซึ่ง 13 รายการสินค้าเดิม โดยให้งดใช้ชื่อทางวิทยาศาสตร์ ชื่อท้องถิ่น แต่กำหนดให้ใช้ชื่อพันธุ์สัตว์น้ำตามหลักของ FAO (Aquatic Sciences and Fisheries Information System – ASFIS)

3. การจัดเก็บข้อมูลการจับสัตว์น้ำหมายความรวมถึงการทำประมง (wild capture) และการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ (aqua culture) เนื่องจากสัตว์น้ำบางประเภทมาจากทั้งสองแหล่งและต้องระบุอุปกรณ์จับสัตว์น้ำ

4. การระบุพื้นที่ทำประมงในน่านน้ำสหรัฐฯ ให้ใช้ระบบ Exclusive Economic Zone (EEZ) ของสหรัฐฯ ส่วนนอกน่านน้ำสหรัฐฯ ให้ใช้ระบบของ FAO Major Fishing Area Codes หากมีการเปลี่ยนถ่ายสินค้าประมงระหว่างเรือ (transshipment) ก็จะต้องระบุในข้อมูลด้วย

5. ข้อมูลจะต้องจัดเก็บไว้ 2 ปี

6. หากหน่วยงานนำเข้าพบข้อสงสัยกรณีการทำประมงผิด กม. ก็จะส่งข้อมูลไปยังหน่วยงานสหรัฐฯ เพื่อดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป

7. NOAA ยืดหยุ่นให้ใช้ข้อมูลการตรวจสอบย้อนกลับจาก Third-party Certification ที่สามารถตรวจสอบข้อมูลได้ตามที่กำหนด แต่จะไม่รับรององค์กรตรวจสอบใดที่ให้บริการระบบนี้

8. ระบบ Commerce Trusted Trader Program มีเป้าหมายให้ผู้นำเข้าที่ขึ้นทะเบียนเข้าร่วมได้รับการกระบวนการตรวจสินค้านำเข้าตามกฎระเบียบ Traceability Program ที่รวดเร็วขึ้น แต่ในขณะนี้ยังอยู่ระหว่างการเปิดรับฟังข้อคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง จึงยังไม่เปิดใช้งาน

National Fisheries Institute (NFI) จัดบรรยายสรุปเกี่ยวกับ Traceability Program

ผลการเลือกตั้ง ปธน. ส.ส. และ ส.ว. สหรัฐฯ

• เป็นครั้งแรกที่พรรครีพับลิกันได้รับเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ ต่อเนื่องเป็นเวลา 10 ปี และจะมีเสียงข้างมากถึงอย่างน้อยปี ค.ศ. 2021 โดยวิเคราะห์ว่า 10 ปีที่ผ่านมา พรรครีพับลิกันสามารถได้รับการเลือกตั้งท้องถิ่นมากขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้ขยายฐานเสียงสามารถกำหนดเส้นแบ่งเขตสำมะโนประชากรที่จะเป็นประโยชน์ต่อฝ่ายตนในการเลือกตั้ง รวมทั้งสร้างฐานอำนาจเพื่อส่งผู้สมัครจากพรรครีพับลิกันได้มากขึ้น
• การกำหนดนโยบายประมงของรัฐบาลนายทรัมป์ ยังคาดเดาได้ยากเพราะที่ปรึกษารอบตัวนายทรัมป์ไม่คุ้นเคยกับการทำงานในกรุงวอชิงตันและไม่รู้ประเด็นประมง ดังนั้น บุคคลที่มีบทบาทจะเป็น จนท.ตำแหน่งประจำระดับรองลงมาจากผู้ว่าการ NOAA ทั้งนี้ เห็นว่า บุคคลที่จะได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ว่าการ NOAA คนใหม่ควรต้องมีความรู้เรื่อง Climate Change มากพอ และต้องสามารถบริหารจัดการงบประมาณจำนวนมหาศาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• เห็นว่า นายทรัมป์ตั้งใจกำจัดการทุจริต ลดอุปสรรคการค้า และแสดงออกชัดเจนว่าต่อต้านจีน แต่ก็ไม่ได้ต่อต้านการค้ากับทุกประเทศ ทั้งนี้ งานสำคัญของ NFI คือการชี้ให้รัฐบาลนายทรัมป์ เห็นความสำคัญของธุรกิจประมงว่า สามารถสร้างงานสร้างรายได้ให้กับคนอเมริกัน

ระบบตรวจสอบการนำเข้าสินค้าประมง (Traceability Program)

• NFI เห็นว่า การที่หน่วยงานสหรัฐฯ ไม่สามารถหาหลักฐานอ้างอิงว่า สัตว์น้ำ 13 รายการที่อ้างว่ามีความเสี่ยง (at risk) ทำให้ปรับถ้อยคำเป็นสินค้าที่ได้รับการจัดลำดับความสำคัญ (priority) แทน และยังคงต้องการขยายไปยังสัตว์น้ำนำเข้าทุกประเภทในอนาคต
• NFI ได้หารือกับ จนท. NOAA และเครือข่ายประมงในสหรัฐฯ เกี่ยวกับ Trusted Trader Program เห็นว่า ขณะนี้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องของสหรัฐฯ ยังไม่กำหนดขั้นตอนดำเนินการ ยังไม่สามารถใช้งานได้จริง แม้มีผู้จ่ายเงินลงทะเบียนเข้าร่วมแต่ก็จะยังไม่ได้ประโยชน์ ดังนั้น ผู้นำเข้าจึงยังไม่สามารถพึ่งพาโครงการนี้ได้

กม. การป้องกันสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทางทะเล (Marine Mammal Protection Act)

• เมื่อ ส.ค.59 NOAA ได้ประกาศ Final Rule กม. การป้องกันสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทางทะเล ซึ่งจะเริ่มมีผลใช้บังคับใน 1 มกราคม 2560 โดยประเทศที่ประสงค์จะส่งออกผลิตภัณฑ์จากสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทางทะเลมายังสหรัฐฯ จะต้องส่งมาตรการที่สอดคล้องกับข้อกำหนดดังกล่าวให้สหรัฐฯ พิจารณาอนุญาตการนำเข้า กระบวนการพิจารณาใช้เวลาอย่างน้อย 4 ปี

ในการนี้ ผู้ส่งออกไทยต้องรีบปรับตัวเตรียมการในส่วนที่เกี่ยวข้องโดยเร็วก่อนที่กฎระเบียบเหล่านี้จะมีผลบังคับใช้

ขอขอบคุณข่าวจากสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงวอชิงตัน

ผู้ส่งออกสินค้าอาหารทะเลมีเฮ ปีหน้า

สิทธิประโยชน์จากการจัดอันดับที่ดีขึ้นในประเทศสหรัฐอเมริกาด้านการค้ามนุษย์รายงาน หรือ การตัดสินใจของสหภาพยุโรปในการคงสภาพไว้ที่ ‘ใบเหลือง’ ที่จะส่งผลปี 2017 เป็นต้นไป ตามที่ TMB Analyticsสำหรับบทความฉบับเต็ม กรุณาเข้าไปอ่านได้ท่ีนี่ค่ะ