สภาหอการค้าสหรัฐฯ (U.S. Chamber of Commerce – USCC) ได้จัดทําบทวิเคราะห์เกี่ยวกับข้อได้เปรียบทางต้นทุนของสินค้าไทยเมื่อเปรียบเทียบกับสินค้าจีน ซึ่งเกิดจากกําแพงภาษีตามมาตรการตอบโต้ทางการค้าของสหรัฐฯ หรือมาตรการ 301 สรุปสาระสําคัญ ดังนี้

1. บทวิเคราะห์ได้ศึกษาตัวเลขการค้าระหว่างเดือน ก.ค. 2561 – เดือน ก.ย. 2562 ซึ่งพบว่า จากการที่สินค้าจีนได้รับผลกระทบจากกำแพงภาษีจากสหรัฐฯ ตามมาตรการ 301 ส่งผลให้การส่งออกสินค้าประเภทเดียวกันของไทยไปยังสหรัฐฯ มีความได้เปรียบทางต้นทุนกว่าจีนโดยเฉลี่ยร้อยละ 16.9
2. ประเทศอื่น ๆ ในอาเซียนต่างได้รับอานิสงส์จากมาตรการดังกล่าว เช่น ฟิลิปปินส์ (ร้อยละ 19.3) มาเลเซีย (ร้อยละ 17.2) อินโดนีเซีย (ร้อยละ 14.1) เวียดนาม (ร้อยละ 12.7) ขณะที่ตัวเลขของทั่วโลกโดยเฉลี่ยอยู่ที่ร้อยละ 15.2
3. ข้อได้เปรียบดังกล่าวอาจไม่ได้นําไปสู่การเติบโตของอัตราการนําเข้าสินค้าจากประเทศมายังสหรัฐฯ เสมอไป โดยยกตัวอย่างกรณีของฟิลิปปินส์ ซึ่งน่าจะได้รับประโยชน์สูงสุด แต่อัตราการขยายตัวของการส่งออกของฟิลิปปินส์มายังสหรัฐฯ ยังถือว่า เป็นรองประเทศอื่น ๆ ในอาเซียน ขณะที่เวียดนามซึ่งมีข้อได้เปรียบน้อยกว่ากลับมีการเติบโตของการส่งออกโดยรวมมายังสหรัฐฯ มากที่สุด ซึ่งน่าจะเป็นเพราะตัวเลขการส่งออกของเวียดนามมายังสหรัฐฯ เติบโตอย่างรวดเร็วอยู่แล้ว ตั้งแต่ก่อนที่มาตรการ 301 เริ่มมีผล และจากการที่มีการลงทุนอย่างมากในเวียดนามก่อนหน้านี้เพื่อเตรียมใช้ประโยชน์จากความตกลง Trans-Pacific Partnership (TPP)

อ่านรายงานได้ที่ The US-China trade war and the effects on Thailand: Assessing the Opportunities

** รายงานดังกล่าวเป็นการวิเคราะห์เบื้องต้นเท่านั้น โดย USCC ยังอยู่ระหว่างการปรับปรุงข้อมูล และจะมีการเผยแพร่รายงานฉบับสมบูรณ์ในโอกาสต่อไป

นโยบายจีนที่ห้ามนำเข้าสินค้าเพื่อนำไป recycling
กำลังสร้างประโยชน์ให้แก่อุตสาหกรรมพลาสติกของสหรัฐฯ

จีนเป็นผู้บริโภคสินค้า “ขยะ (scrap)” รายใหญ่ที่สุดของโลก ในปี 2016 จีนเป็นผู้นำเข้ารายใหญ่ที่สุดของโลกครองตลาดนำเข้าสินค้าขยะของโลกไว้ร้อยละ 51 เมื่อกลางปี 2017 รัฐบาลจีนได้ประกาศนโยบายห้ามการนำเข้าขยะพลาสติกมีผลบังคับเริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2018 การที่จีนหยุดการนำเข้าสินค้าขยะเป็นข่าวร้ายสำหรับอุตสาหกรรม recycle แต่เป็นข่าวดีสำหรับผู้ผลิตเคมีภัณฑ์ของสหรัฐฯ และการส่งออกพลาสติกทั่วไป (common plastic) ของสหรัฐฯ ที่คาดว่าจะเติบโตห้าเท่าตัว ดังนั้น ในขณะที่จีนห้ามนำเข้าสินค้าขยะและเร่งทำความพยายามสร้างอุตสาหกรรมการรีไซเคิลเศษขยะของตนให้ยิ่งใหญ่ซึ่งจีนมองว่าเป็นวิธีการที่ถูกที่สุดในการผลิตสินค้าพลาสติกป้อนเศรษฐกิจที่กำลังเติบโตของตน ผู้ผลิตสหรัฐฯ ก็กำลังเร่งสร้างโรงงานผลิตสินค้าพลาสติกเพื่อป้อนตลาดโลก

Photo credit : https://pixabay.com/en/scrapyard-metal-waste-junk-recycle-2441432/

มีการคาดการณ์ว่า การที่จีนหยุดรับขยะพลาสติกเพื่อนำไปผลิตสินค้าจะทำให้ ร้อยละ 2 ของระบบการจัดหาอุปทานพลาสติกที่เป็น polyethylene ของโลกเปลี่ยนไปจากเดิมที่ใช้วัตถุดิบ recycle มาเป็นวัตถุดิบที่เป็นพลาสติกใหม่ เป็นผลดีต่ออุตสาหกรรมพลาสติกของสหรัฐฯ เนื่องจากมีต้นทุนในการผลิตต่ำจากความสามารถผลิตแก๊สธรรมชาติได้เป็นจำนวนมาก

ขณะนี้ผู้ผลิตเคมีภัณฑ์ของสหรัฐฯ กำลังทุ่มเงินลงทุนจำนวนมหาศาล (185 พันล้านเหรียญฯ) ในการเพิ่มความสามารถในการผลิต ผู้บริหารระดับสูงของบริษัท Chevron Philips Chemical Co. ให้สัมภาษณ์ว่ากำลังวางแผนที่จะเปิดโรงงานผลิต polyethylene สองแห่งในรัฐเทกซัส และได้กล่าวว่า “ถ้าคุณดึงพลาสติกที่มาจากการ recycle ออกจากตลาด ความต้องการพลาสติกในตลาดจะเพิ่มสูงขึ้น” บริษัท DowDupont Inc. กำลังเร่งหาตลาดสำหรับสินค้าใหม่ๆจำนวนหลายล้านตันของบริษัทฯ โดยคาดว่าโรงงานผลิตพลาสติกใหม่ 4 แห่งของสหรัฐฯ จะมีกำลังการผลิตสินค้า polyethylene รวมกันถึง 3.6 ล้านตันต่อปี ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อราคา polyethylene ในอนาคตหากไม่สามารถหาตลาดไปรองรับได้

รูปแบบการผลิตสินค้ากำลังเปลี่ยนรูปไปอย่างรวดเร็ว เดิมทีประมาณร้อยละ 30 ของวัตถุที่สามารถนำไป recycle ได้จะถูกส่งออกจากสหรัฐฯ เข้าไปยังจีนเพื่อผลิตเป็นสินค้า เมื่อจีนออกนโยบายหยุดรับสินค้าเหล่านี้ได้สร้างผลกระทบอย่างหนักต่ออุตสาหกรรม recycle ของโลก ราคาสินค้าขยะของโลกลดต่ำลงร้อยละ 10 แม้ว่าตลาด used polyethylene, PET และ polypropylene ในประเทศสหรัฐฯ จะยังอยู่ในสถานการณ์ที่ดี แต่โปรแกรมการรีไซเคิลบางโปรแกรมเริ่มมีแรงกดดัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฝั่งตะวันตกของสหรัฐฯ ที่คาดว่าจะได้รับผลกระทบหนักที่สุด ธุรกิจรับซื้อขยะในพื้นที่บางแห่งเช่นในเมือง Portland รัฐ Oregon เริ่มจำกัดประเภทของพลาสติกที่จะซื้อ ขยะพลาสติกเริ่มถูกขนไปทิ้งในที่ทิ้งขยะเพราะตลาดไม่ต้องการอีกต่อไป

อย่างไรก็ดี โอกาสสำหรับสินค้าพลาสติกของสหรัฐฯ ยังมีอีกมาก การส่งออกสินค้า high-value resins ไปยังประเทศจีนแทนที่การส่งออกเศษขยะราคาถูกคาดว่าจะช่วยลดการเสียดุลการค้าของสหรัฐฯ ลงได้ 250 พันล้านเหรียญฯ นอกจากนี้คาดการณ์ว่าภายในปี 2020 สหรัฐฯ จะส่งออกพลาสติก polyethylene ไปยังเอเซียประมาณ 5 ล้านตันหรือเป็นห้าเท่าของปริมาณส่งออกในปี 2016 โดยส่วนใหญ่เป็นการส่งไปยังจีน

ข้อสังเกตของ สคต ลอสแอนเจลิส: ประเทศมหาอำนาจทางการค้าสองประเทศคือจีนและสหรัฐฯ กำลังเปลี่ยนรูปแบบระบบห่วงโซ่อุปทานและการค้าสินค้าพลาสติกในตลาดการค้าโลก ทั้งสองประเทศกำลังหันไปใช้วัตถุดิบภายในประเทศของตนในการผลิตสินค้าพลาสติกที่กำลังจะถูกแบ่งออกเป็นสองตลาดใหญ่คือ จีนใช้วัตถุดิบในประเทศที่มาจากการ recycle และอาจจะทำให้จีนเข้าไปครองตลาดสินค้าพลาสติกราคาต่ำ และสหรัฐฯ กำลังใช้วัตถุดิบที่เป็นการผลิตพลาสติกใหม่และอาจจะเข้าไปครองตลาดสินค้าพลาสติกคุณภาพดีราคาสูง อย่างไรก็ดี นโยบายของจีนได้ส่งผลต่ออุตสาหกรรม recycle พลาสติกของโลกที่จะต้องแสวงหาแหล่งอื่นในการปล่อยสินค้า อุตสาหกรรม recycle และอุตสาหกรรมพลาสติกในประเทศอื่น ๆ จำเป็นต้องปรับตัวและหาทางตั้งรับสถานการณ์ดังกล่าว

ที่มา: Bloomberg: “China’s Blow to Recycling Boosts U.S.’s $15 Billion Plastic Bet”, by Jack Kaskey และ Ann Koh, December 5, 2017

ขอขอบคุณข่าวจาก: สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครลอสแอนเจลิส

อเมริกายังครอง Top เศรษฐกิจโลก

เมื่อเร็วๆ นี้ จากข้อมูลการศึกษาของบริษัท CBER บริษัทวิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ ตั้งอยู่ในสหราชอาณาจักรได้รายงานว่า ประเทศสหรัฐฯ ยังคงรักษาสถานะเจ้าเศรษฐกิจโลกในอีกสองสามปีซึ่งนานกว่าที่นักวิเคราะห์เคย คาดการณ์ไว้ก่อนหน้านี้ซึ่งส่วนหนึ่งเกิดจากเศรษฐกิจประเทศจีนได้ชะลอตัวแต่ ในอีก 16 ปีข้างหน้าเศรษฐกิจโลกจะเปลี่ยนแปลงไปจากที่เป็นอยู่

แต่ในปี 2574 ประเทศจีนจะเป็นเจ้าเศรษฐกิจโลกด้วยตัวเลข GDP มูลค่า 35.26 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ และสหรัฐฯ จะครองอันดับสองด้วยตัวเลข GDP 33.66 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งคาดว่าทั้งสองประเทศมหาอำนาจนี้จะสลับตำแหน่งกันในปี 2572

จากข้อมูลการศึกษาของบริษัทวิจัย CEBR ต่อการเปลี่ยนแปลงสถานะทางเศรษฐกิจโลกของประเทศในช่วงปัจจุบันและในอีก 16 ปีข้างหน้า

ปี 2559

1. สหรัฐฯ
2. จีน
3. ญี่ปุ่น
4. เยอรมัน
5. สหราชอาณาจักร
6. ฝรั่งเศส
7. อินเดีย
8. อิตาลี
9. บราซิล
10. แคนาดา
11. เกาหลีใต้
12. ซาอุดิอาระเบีย
13. ออสเตรเลีย
14. รัสเซีย
15. สเปน

ปี 2574

1. จีน
2. สหรัฐฯ
3. อินเดีย
4. ญี่ปุ่น
5. เยอรมัน
6. สหราชอาณาจักร
7. เกาหลีใต้
8. บราซิล
9. ฝั่งเสส
10. แคนาดา
11. อินโดนีเซีย
12. แม็กซิโก
13. อิตาลี
14. รัสเซีย
15. ออสเตรเลีย

อย่างไรก็ตาม จากข้อมูลรายงานของแหล่งอื่น เช่น ของ IMF ได้จัดให้จีนเป็นเจ้าเศรษฐกิจโลก นอกจากนี้ในรายงานของ CEBR แจ้งว่าในอีก 10 ปีข้างหน้าภูมิภาคที่เศรษฐกิจจะมีการขยายตัวช้าที่สุด ได้แก่ ยุโรปตะวันตก ซึ่งภายในปี 2574 เศรษฐกิจจะร่วงลงมากกว่าร้อยละ 40 จากสัดส่วนของเศรษฐกิจโลก

ที่มา: US News วันที่ 28 ธันวาคม 2558

ขอบคุณข้อมูล: สำนักงานส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ ณ นครชิคาโก