จากการที่อดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ นายโดนัล ทรัมป์ระงับสิทธิพิเศษทางด้านภาษี (GSP) ของสินค้าไทย 231 รายการ เมื่อช่วงเดือนพฤศจิกายน 2563 และมีผลบังคับใช้ในวันที่ 30 ธันวาคมที่ผ่านมา โดยกระทรวงพาณิชย์ยืนยันว่า สินค้าไทย 147 รายการจะได้รับผลกระทบหนัก และถึงแม้ว่าเนื้อหมูจะเป็นหนึ่งในรายการที่ถูกตัด แต่นั่นไม่ได้หมายความว่า ไทยจะส่งเนื้อหมูไปสหรัฐฯ ไม่ได้ เพียงแค่ต้องเสียภาษีนำเข้าในอัตราปรกติเท่านั้น

นายสัตวแพทย์ วิวัฒน์ พงษ์วิวัฒนชัย อุปนายกสมาคมผู้เลี้ยงสุกรแห่งชาติ กล่าวเมื่อต้นปีที่ผ่านมาว่า ปริมาณการผลิตหมูของไทยในปี 2563 มีผู้ประกอบการฟาร์มสุกรครบวงจร และเกษตรกรรายย่อยทั้งประเทศประมาณ 200,000 ฟาร์ม กำลังการผลิตรวมปีละกว่า 22 ล้านตัว เพิ่มขึ้นจากปี 2562 ที่การผลิตอยู่ที่ 20.43 ล้านตัว

โดยตลอดปี 2563 เป็นปีที่อุตสาหกรรมหมูทั่วโลกต้องเผชิญหน้ากับความท้าทาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคอหิวาต์หมู สถานการณ์นี้เอง สะท้อนให้เห็นภาพความร่วมมืออย่างจริงจังของผู้เกี่ยวข้องในวงการสุกรไทยในทุกภาคส่วน ทั้งรัฐ เอกชน ที่ช่วยกันเฝ้าระวังและป้องกันอย่างเข้มแข็ง ทำให้ไทยเป็นประเทศเดียวในเอเชียที่คงสถานะปลอดโรคอหิวาต์หมูจนถึงปัจจุบัน โดยในช่วงที่ผ่านมาไทยมีออเดอร์จากต่างประเทศเข้ามาอย่างต่อเนื่อง

ถึงแม้ว่าการส่งออกเนื้อหมูไทยไปสหรัฐฯ จะไม่คึกคักเท่าเดิม แต่การส่งออกในภาพรวมขยายตัวจากความต้องการของประเทศเพื่อนบ้านในแถบเอเชีย โดยเฉพาะ จีน เวียดนาม กัมพูชา และเมียนมา ที่ประสบปัญหาโรคอหิวาต์หมูระบาด  ทำให้ผลผลิตไม่เพียงพอกับการบริโภคภายในประเทศ และราคาสุกรมีชีวิตเพิ่มขึ้น 2–3 เท่าตัวจากภาวะปกติตามกลไกตลาด จึงต้องพึ่งพาการนำเข้าจากไทย ทั้งในส่วนของหมูพันธุ์ หมูขุน และเนื้อหมู

ในฝั่งของสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 14 ธ.ค. 2563 องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA)   อนุมัติการตัดแต่งพันธุกรรมในหมู (intentional genomic alteration – IGA) หรือหมู GalSafe เป็นครั้งแรก โดยหมูที่ได้รับการตัดแต่งพันธุกรรม จะถูกนำมาใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร ยา และเครื่องสำอางด้วย โดยเดวี่ สเตดแมน โฆษกของบริษัทผู้ดัดแปลงพันธุกรรมหมู United Therapeutics Corporation กล่าวว่า ทางบริษัทฯ มีแผนที่จะพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์เช่น ยาเจือจางเลือด ที่ไม่ทำให้เกิดอาการแพ้ นอกจากนี้ ยังมีแผนวางขายหมู GalSafe เพื่อใช้เป็นอาหาร แต่ยังไม่ทราบว่าทางบริษัทจะสามารถทำข้อตกลงกับผู้ผลิตเนื้อสัตว์แปรรูปและจะสามารถวางขายได้เมื่อไหร่

เจดี แฮนสัน ผู้อำนวยการฝ่ายนโยบายของ Center for Food Safety กล่าวกับสำนักข่าวเอพีว่า เนื้อจากหมูที่ถูกดัดแปลงพันธุกรรมนั้น ไม่ได้ถูกนำไปทดสอบในผู้ที่มีอาการของโรคภูมิแพ้ ซึ่งทางศูนย์ได้ยื่นฟ้ององค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) ในเรื่องการอนุมัติให้ใช้ปลาแซลม่อนที่ถูกดัดแปลงพันธุกรรมให้โตเร็วขึ้นเป็นอาหารได้ และในตอนนี้จะต้องตรวจสอบเรื่องการอนุมัติหมู GalSafe ของ FDA ซึ่งประกาศไปเมื่อวันที่ 14 ธันวาคมที่ผ่านมา

เกร็ก เจฟ แห่งศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อประโยชน์สาธารณะบอกกับสำนักข่าวเอพีว่า การอนุมัติหมู GalSafe ของ FDA นั้นเป็นเรื่องที่น่ากังวล เพราะเป็นการอนุมัติโดยที่สาธารณชนไม่มีโอกาสได้แสดงความคิดเห็น และไม่มีการกล่าวแจ้งใดๆ ทั้งสิ้น

ในขณะที่สเตดแมนกล่าวว่า การผลิตหมู Galsafe เพื่อการใช้เนื้อหมู จะมีวิธิผลิตยากกว่าหมูทั่วไป เนื่องจากเงื่อนไขข้อกำหนดด้านวิธีการเก็บรักษาและการฆ่าหมู โดยในขณะนี้ บริษัทฯ มีหมู GalSafe อยู่ประมาณ 25 ตัวที่ฟาร์มแห่งหนึ่งในรัฐไอโอวา

เขากล่าวอีกว่า หนึ่งในเป้าหมายระยะยาวของทางบริษัทคือ การผสมผสานการดัดแปลงพันธุกรรมเข้ากับการเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ เพื่อทำให้อวัยวะของสัตว์สามารถใช้ปลูกถ่ายในมนุษย์ได้ โดยหลายปีที่ผ่านมา นักวิจัยได้มีการศึกษาแนวคิดในการปลูกถ่ายอวัยวะหมูมาโดยตลอด เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนอวัยวะของมนุษย์เพื่อการบริจาค

เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2563 (เวลากรุงวอชิงตัน) รัฐบาลสหรัฐฯ ประกาศระงับ (suspend) สิทธิ GSP บางส่วนของไทยเพิ่มเติม เนื่องจากเห็นว่า ไทยไม่ได้ให้การเข้าถึงตลาดที่เท่าเทียมและสมเหตุสมผล การระงับสิทธิ GSP ดังกล่าวจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 30 ธันวาคม 2563

ทำเนียบขาวได้ประกาศการตัดสินระงับสิทธิ GSP บางส่วนดังกล่าวของไทยครั้งนี้ ร่วมกับการพิจารณาสิทธิ GSP กรณีที่เป็นประเด็นกับประเทศคู่ค้าอื่น ๆ อีกหลายประเทศ อีกทั้งยังพิจารณาทบทวนสิทธิ GSP ในภาพรวมประจำปี โดยสำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) ได้ออกข่าวสารนิเทศระบุการระงับสิทธิ GSP บางส่วนสำหรับสินค้าจากไทย รวมมูลค่า 817 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

การระงับสิทธิ GSP ครอบคลุมสินค้า 231 รายการ ในจำนวนดังกล่าว ไทยใช้สิทธิจริง 147 รายการ จากรายการสินค้าที่ไทยใช้สิทธิจริงทั้งหมด 1,107 รายการ คิดเป็นมูลค่าสินค้า 604 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เท่ากับร้อยละ 1.8 ของมูลค่าการนำเข้าจากไทยทั้งหมด มูลค่าภาษีที่ไทยจะไม่ได้รับสิทธิจากการประกาศตัดสิทธิครั้งนี้ ประมาณ 19 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สินค้าที่จะถูกระงับสิทธิ GSP อาทิ อะไหล่และอุปกรณ์รถแทรกเตอร์ ชิ้นส่วนเฟอร์นิเจอร์ สินค้าอะลูมิเนียม และฟูก

การตัดสินระงับสิทธิ GSP เพิ่มเติมรอบนี้ เป็นผลมาจากเมื่อปี 2561 ที่สมาคมผู้ผลิตเนื้อสุกรสหรัฐฯ (National Pork Producers Council: NPPC) ได้ยื่นข้อเรียกร้องต่อสำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ ขอให้ถอนหรือจำกัดสิทธิ GSP ที่ให้กับไทย เนื่องจากไทยห้ามนำเข้าเนื้อหมูสหรัฐฯ ที่มีสารเร่งเนื้อแดง

ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 25 เมษายน 2563 สหรัฐฯ ได้ระงับสิทธิ GSP ของไทยไปส่วนหนึ่ง จากกรณีมาตรฐานสิทธิแรงงาน

เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2563 บริษัทและสมาคมการค้า 222 แห่งของสหรัฐฯ ได้ร่วมกันส่งหนังสือถึงประธานและรองประธานคณะกรรมาธิการสภาผู้แทนราษฎรด้านการจัดหารายได้แผ่นดิน (Ways and Means) และคณะกรรมาธิการวุฒิสภาด้านการเงินและการคลัง (Finance) ขอให้เร่งผ่านกฎหมายเพื่อต่ออายุสิทธิพิเศษทางศุลกากรหรือ GSP (Generalized System Preference) โดยเร็ว เนื่องจากสิทธิ GSP ที่ได้รับการอนุมัติภายใต้งบประมาณประจำปี 2561 (Omnibus Spending Bill) ไปเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2561 นั้น กำลังจะหมดอายุลงในวันที่ 31 ธันวาคม 2563

สมาคมการค้าสำคัญในสหรัฐฯ ที่ได้ร่วมมีหนังสือถึงสภาคองเกรสครั้งนี้ เช่น หอการค้าสหรัฐฯ สมาคมเสื้อผ้าและรองเท้าอเมริกัน (American Apparel and Footwear Association:AAFA) สมาคมอุตสาหกรรมเอาท์ดอร์ (Outdoor Industry Association: OIA) สมาคมเพื่อ GSP (Coalition for GSP) สมาคมอุตสาหกรรมประมง (National Fisheries Institute: NFI) และสมาพันธ์ผู้ค้าปลีก (National Retail Federation: NRF)

กลุ่มเอกชนผู้เรียกร้องกล่าวว่า หลายบริษัทกำลังได้รับผลกระทบอย่างหนักจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา (COVID-19) ที่ส่งผลให้เศรษฐกิจสหรัฐฯ และทั่วโลกตกต่ำลง พร้อมทั้งยังกล่าวถึงการตัดสิทธิ GSP บางส่วนของไทยเมื่อเดือนเมษายน 2563 ว่า จะเป็นการเพิ่มภาระภาษีนำเข้าให้กับเอกชนสหรัฐฯ หลายล้านดอลลาร์สหรัฐต่อเดือน โดยหากมีการคืนสิทธิ GSP ที่สูญเสียไป (รวมถึงสิทธิ GSP ที่ให้กับอินเดีย ตุรกี ตลอดจนสิทธิ GSP รายสินค้าหลายรายการ ที่ USTR ปฏิเสธคำขอในการให้สิทธิในการทบทวนรอบปัจจุบัน) จะสร้างประโยชน์อย่างมากให้กับบริษัทและคนงานสหรัฐฯ

เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2563 นาย Robert Lighthizer ผู้แทนการค้าสหรัฐฯ ได้เข้าให้ข้อมูลและตอบข้อซักถาม (hearing) ต่อคณะกรรมาธิการวุฒิสภาด้านการเงินและการคลัง เรื่อง The President’s 2020 Trade Policy Agenda โดยในช่วงหนึ่ง ได้ตอบคำถามว่า รัฐบาลยังไม่มีท่าทีอย่างเป็นทางการในเรื่อง   การต่ออายุสิทธิ GSP โดยนาย Lighthizer มองว่า GSP เป็นประโยชน์ แต่ยังต้องมีการปรับเปลี่ยน และขอกลับไปดูรายละเอียดของกฎหมายอีกครั้ง พร้อมทั้งยังกล่าวถึงประเด็นที่สหรัฐฯ เสียเปรียบด้านการค้า เนื่องจากสหรัฐฯ ให้สิทธิ GSP แบบให้เปล่ากับประเทศคู่ค้า แต่ประเทศเหล่านี้กลับทำความตกลงที่ให้สิทธิประโยชน์ที่ดีกว่า (ที่ให้กับสหรัฐฯ) กับประเทศอื่น ๆ อาทิ ประเทศในแถบยุโรป

สหรัฐฯ ให้สิทธิ GSP สินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมแก่ไทยประมาณ 3,500 รายการ ต่อมา เมื่อวันที่ 25 เมษายน 2563 ไทยถูกระงับสิทธิ GSP บางส่วน จำนวน 573 รายการ กรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ระบุว่า ในปี 2562 ไทยใช้สิทธิประโยชน์สำหรับการส่งออกภายใต้สิทธิ GSP จากสหรัฐฯ รวมมูลค่า 4,787.07 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 10.20 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา คิดเป็นสัดส่วนการใช้สิทธิร้อยละ 81.15 และในช่วงเดือน มกราคม-มีนาคม 2563 ไทยใช้สิทธิประโยชน์สำหรับการส่งออกภายใต้สิทธิ GSP จากสหรัฐฯ รวม 1,224.85 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.48 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา คิดเป็นสัดส่วนการใช้สิทธิร้อยละ 82.15